Weeralarm voor gevaarlijke situatie: “Wateroverlast is mogelijk”

“Maandag in de loop van de namiddag en avond ontstaan er opnieuw regen- en onweersbuien. Deze zullen gaan clusteren langsheen een brede zone met buiigheid. Door het stationaire karakter van de buien, die bovendien een hoge neerslaglading kunnen hebben, is het opletten voor wateroverlast!”, schrijft Samuel Helsen.

Wat bedoelt men met “stationaire” buien?

Wanneer Samuel Helsen spreekt over een “stationair karakter” van buien en een “hoge neerslaglading”, betekent dat op de weerkaarten eigenlijk dat regen- en onweersbuien zich traag verplaatsen of zelfs bijna ter plaatse blijven hangen. Dat is vaak één van de gevaarlijkste situaties bij onweer.

Op weerkaarten zie je dan meestal een brede zone met felle neerslagkleuren, zoals rood, paars of donkeroranje, die gedurende langere tijd boven dezelfde regio blijft liggen. In plaats van snel over het land te trekken, blijven die buien zich telkens opnieuw vormen boven dezelfde gebieden.

Meteorologen noemen dat soms ook een stationaire buienlijn. Dat betekent dat nieuwe onweerscellen voortdurend over dezelfde plaatsen trekken. Daardoor kan er in korte tijd enorm veel regen vallen. Zo ontstaan in zulke situaties sneller problemen met wateroverlast, zeker wanneer warme en vochtige lucht voortdurend nieuwe buien blijft voeden.

Waarom wateroverlast snel kan ontstaan

Dat is ook waarom Samuel Helsen waarschuwt voor wateroverlast. Zelfs als het over een groot deel van België droog blijft, kunnen lokale zones plots tientallen millimeters regen krijgen op korte tijd.

Riolen kunnen dat water dan moeilijk verwerken, waardoor straten, tunnels en kelders onder water kunnen lopen. Dat risico wordt nog groter wanneer de buien lang blijven hangen.

Een gewone onweersbui trekt meestal op minder dan een uur voorbij, maar bij stationaire buien kunnen regen- en onweerscellen zich voortdurend opnieuw vormen boven dezelfde plaats. Daardoor kan het lokaal urenlang blijven regenen of onweren, met soms maar korte onderbrekingen.

Groot verschil tussen regio’s mogelijk

Het zijn net die traag bewegende onweerszones die lokaal de grootste schade veroorzaken. Het gaat dan niet noodzakelijk om zware windstoten of grote hagelstenen, maar vooral om extreme hoeveelheden regen op korte tijd.

Op weerkaarten letten meteorologen in zulke situaties vooral op stilhangende neerslagzones, felle onweerskernen en weinig wind op grotere hoogte in de atmosfeer. Daardoor krijgen de buien als het ware geen “duw” om verder te trekken.

Voor maandag betekent dat dat sommige regio’s mogelijk amper hinder zullen ondervinden, terwijl andere plaatsen lokaal veel regen kunnen verwerken in korte tijd. Vooral in stedelijke gebieden of op plaatsen waar de bodem al verzadigd is, kan dat snel voor problemen zorgen.