Geen eclipsbril meer te koop? Zo kun je de zonsverduistering tóch veilig bekijken

Zelf een eclipsbril maken? Absoluut niet doen

Op sociale media circuleren allerlei tips om zelf een eclipsbril te maken met zonnebrillen, gerookt glas, cd's, röntgenfoto's of reddingsdekens. Toch waarschuwen experts dat geen van die oplossingen veilig is.

Volgens NASA mag je alleen rechtstreeks naar de zon kijken met een eclipsbril die voldoet aan de internationale veiligheidsnorm ISO 12312-2. "Gebruik altijd een veilige zonnefilter die voldoet aan de internationale norm ISO 12312-2 voor directe waarneming van de zon", klinkt het.

Ook de American Astronomical Society (AAS) benadrukt dat gewone zonnebrillen, hoe donker ook, nooit voldoende bescherming bieden. Een zelfgemaakte eclipsbril kan ernstige en zelfs blijvende oogschade veroorzaken.

Deze alternatieven kun je wél zelf maken

Geen eclipsbril gevonden? Dan betekent dat gelukkig niet dat je de zonsverduistering moet missen. De veiligste oplossing is een gaatjescamera, ook wel een pinhole projector genoemd. Daarbij kijk je niet rechtstreeks naar de zon, maar naar een projectie van het zonlicht op een wit blad papier. Zo kun je de verduistering volledig veilig volgen.

Volgens NASA kun je zo'n projectiekijker eenvoudig maken met een schoendoos, een stuk karton of zelfs twee vellen papier waarin je met een speld een klein gaatje prikt.

Ook de American Astronomical Society noemt nog enkele verrassende alternatieven. Zo kun je een keukenvergiet gebruiken. De tientallen kleine gaatjes projecteren elk een miniatuurbeeld van de verduisterde zon op de grond.

Zelfs je eigen handen kunnen helpen. Door je vingers kruiselings over elkaar te houden ontstaan kleine openingen die hetzelfde effect creëren als een gaatjescamera. Ook onder een boom verschijnen tijdens een zonsverduistering tientallen kleine sikkelvormige zonnetjes op de grond doordat de ruimtes tussen de bladeren als natuurlijke projectoren werken. 

Waarom rechtstreeks kijken zo gevaarlijk is

Het verraderlijke aan een zonsverduistering is dat de zon minder fel lijkt. Daardoor denken veel mensen dat het veiliger is om rechtstreeks omhoog te kijken.

Dat is niet het geval. Ook wanneer een groot deel van de zon bedekt is, blijft de uv- en infraroodstraling sterk genoeg om het netvlies te beschadigen. Omdat het netvlies geen pijnreceptoren bevat, merk je die schade vaak pas uren later.

De gevolgen kunnen ernstig zijn: wazig zicht, vervormde beelden of zelfs blijvende schade aan het gezichtsvermogen.

Controleer altijd je eclipsbril

Heb je toch nog een eclipsbril gevonden? Controleer dan of die voldoet aan de ISO 12312-2-norm en afkomstig is van een betrouwbare verkoper. Gebruik geen beschadigde of bekraste bril.

Kijk ook nooit door een verrekijker, telescoop of camera terwijl je alleen een eclipsbril draagt. Voor zulke toestellen is een speciale zonnefilter vóór de lens noodzakelijk.

Wie geen gecertificeerde eclipsbril meer kan kopen, hoeft de zonsverduistering dus niet te missen. Met een eenvoudige gaatjescamera, een vergiet of zelfs de schaduw van een boom kun je het natuurfenomeen veilig bewonderen, zonder enig risico voor je ogen.