Interview. Je verwarming weer aanzetten? Met deze controle voorkom je problemen in de winter

Waarom je verwarming na de zomer niet altijd optimaal werkt

Wanneer de verwarming maandenlang niet wordt gebruikt, kunnen bepaalde onderdelen minder goed functioneren. Denk aan thermostatische radiatorkranen die vastzitten, stof dat zich ophoopt tussen de lamellen van radiatoren of een waterdruk die niet meer op het juiste niveau staat.

"Bij het begin van het stookseizoen stellen installateurs regelmatig vast dat verwarmingsinstallaties niet optimaal functioneren", klinkt het bij Kurt Van Campenhout, Technical Sector Manager HVAC-S bij Techlink. De oorzaken zijn volgens de organisatie vaak eenvoudig, maar kunnen wel een invloed hebben op het comfort in huis en de werking van de installatie.

Daarom is het verstandig om niet te wachten tot het buiten echt koud wordt. Door de verwarming tijdig opnieuw te testen, merk je eventuele problemen op voordat je de installatie dagelijks nodig hebt.

Deze fout bij radiatoren kan de warmteafgifte hinderen

Een radiator die warm aanvoelt, geeft niet noodzakelijk zijn warmte optimaal af aan de kamer. Vooral bij paneelradiatoren kan zich na verloop van tijd stof ophopen tussen de convectielamellen en aan de binnenzijde.

"Een vaak onderschat aandachtspunt is het reinigen van radiatoren", benadrukt Techlink. "Dat stof kan de natuurlijke luchtcirculatie belemmeren. Normaal warmt de radiator de omgevingslucht op, waarna die lucht opstijgt en plaatsmaakt voor koelere lucht. Zo ontstaat een voortdurende circulatie die helpt om de ruimte te verwarmen."

"Wanneer stof zich tussen de lamellen ophoopt, verloopt dat proces minder vlot. De warmte wordt dan minder efficiënt aan de kamer afgegeven. Het is daarom aangewezen om radiatoren regelmatig schoon te maken met een stofzuiger, een flexibele radiatorborstel of een licht vochtige doek. Doe dat wanneer de radiator is afgekoeld en vergeet ook de moeilijk bereikbare plekken niet."

Let daarnaast op meubels, lange gordijnen en radiatorbekleding. Die kunnen de luchtcirculatie eveneens hinderen.

Controleer ook je thermostatische kranen en waterdruk

Niet alleen stof kan ervoor zorgen dat een radiator minder goed werkt. Ook thermostatische radiatorkranen kunnen na een lange periode van stilstand vast komen te zitten. Daardoor warmt een radiator mogelijk onvoldoende op of blijft hij warmte afgeven wanneer dat niet nodig is.

Techlink adviseert om de kranen vóór het stookseizoen enkele keren volledig open en dicht te draaien. Daarna kun je ze opnieuw op de gewenste stand zetten. Ook de waterdruk verdient aandacht. Die moet binnen de grenzen blijven die de fabrikant voorschrijft. 

"De installateur zal bij de indienstneming de groene zone op de manometer vastleggen", legt Van Campenhout uit. "Zo weet je als gebruiker welk drukniveau je moet controleren."

Moet je regelmatig water bijvullen of schommelt de druk sterk? "Dan is het verstandig om de installatie te laten nakijken. Het expansievat speelt daarbij een belangrijke rol: het vangt de volumeveranderingen van het verwarmingswater op wanneer de installatie opwarmt en weer afkoelt. Een probleem met dat onderdeel kan grote drukschommelingen veroorzaken."

Waarom je het onderhoud beter niet uitstelt

Een verwarmingsinstallatie tijdig laten onderhouden, is belangrijk voor de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiënte werking. In België gelden voor centrale stooktoestellen bovendien periodieke onderhoudsverplichtingen. De precieze regels hangen af van het gewest, het type brandstof en het vermogen van het toestel.

In Vlaanderen moeten centrale stooktoestellen op gas met een vermogen vanaf 20 kW tweejaarlijks worden onderhouden. Voor toestellen op vloeibare of vaste brandstof geldt jaarlijks onderhoud. In Wallonië gelden voor gastoestellen andere inspectietermijnen dan in Vlaanderen; voor bepaalde toestellen met een nominaal vermogen tot en met 100 kW gaat het om een termijn van drie jaar. Ook in Brussel gelden specifieke voorschriften.

"Daarnaast verdienen hout- en pelletkachels regelmatig onderhoud, ook wanneer daarvoor niet dezelfde verplichting geldt als voor centrale stooktoestellen. De rookgasafvoer en de toevoer van verbrandingslucht moeten eveneens correct functioneren."

Heb je een warmtepomp? Vergeet de buitenunit niet

Wie verwarmt met een lucht-waterwarmtepomp of een andere installatie met een buitenunit, moet ook daar even naar kijken. Bladeren, begroeiing en andere obstakels kunnen de vrije luchttoevoer belemmeren.

Techlink adviseert om de omgeving van de buitenunit vrij te houden en te controleren of condens- en dooiwater ongehinderd kunnen wegstromen. "Zeker bij vriesweer is dat belangrijk, omdat een geblokkeerde afvoer ijsvorming kan veroorzaken."

Gebruik geen hogedrukreiniger of agressieve schoonmaakmiddelen om de unit te reinigen. Kwetsbare lamellen en technische onderdelen laat je het best uitvoeren door de voorschriften van de fabrikant.

Ook bij warmtepompen maakt de manier waarop je verwarmt een verschil. "Bij warmtepompen en vloerverwarming is een geleidelijke en gelijkmatige werking doorgaans bijzonder belangrijk. De thermostaat extreem hoog zetten om de woning sneller warm te krijgen, is dus niet noodzakelijk een goede aanpak."

Vergeet de rookmelder en CO-melder niet

Een laatste controle die je niet mag overslaan, heeft te maken met veiligheid. "Kijk na of rook- en CO-melders correct werken en controleer de batterijstatus en vervaldatum volgens de instructies van de fabrikant."

"Een CO-melder kan een belangrijke extra bescherming bieden bij verbrandingstoestellen, maar vervangt nooit een correcte installatie, voldoende luchttoevoer en professioneel onderhoud", benadrukt de expert.

De belangrijkste boodschap van Techlink is duidelijk: "Een goede voorbereiding op het stookseizoen begint bij eenvoudige controles en correct onderhoud." Door radiatoren schoon te maken, kranen en waterdruk te controleren en je installatie tijdig te laten nakijken, vergroot je de kans op een comfortabel en veilig verwarmingsseizoen.