Interview. Je verwarmt op gas en hebt geen groot budget? Expert geeft advies

Onderzoek VRT Nieuws

In het VRT NWS-journaal kwam vandaag 15 oktober aan bod dat de gascontracten sinds het uitbreken van de oorlog met Iran eind februari fors duurder zijn geworden. Volgens onderzoek van de VRT-redactie lopen de prijsstijgingen op tot bijna 85 procent.

Wat kan een gezin doen om minder afhankelijk te worden van gas?

Nu gascontracten duurder worden, zoeken veel gezinnen naar manieren om hun verwarmingskosten onder controle te houden. Toch is meteen investeren in een nieuwe installatie niet altijd de beste oplossing, zeker niet wanneer het budget beperkt is.

“Voor gezinnen met een beperkt budget adviseren we een gefaseerde aanpak, waarbij iedere investering een aantoonbare verbetering moet opleveren”, zegt Kurt Van Campenhout van Techlink aan Redactie24.

Volgens de specialist begint alles bij de woning zelf. “De eerste stap is nagaan hoeveel energie je woning vandaag verbruikt en waar de grootste warmteverliezen optreden.” Dat inzicht helpt om te bepalen welke ingrepen het meeste verschil kunnen maken.

Een woning kan immers veel warmte verliezen via het dak, ramen of kieren. Daarom is het volgens Van Campenhout niet vanzelfsprekend dat een nieuwe verwarmingsketel de eerste investering moet zijn. “Het verbeteren van dakisolatie, het beperken van ongecontroleerde luchtlekken (tocht) of het vervangen van zeer slecht isolerende beglazing kan in bepaalde woningen een grotere besparing opleveren dan het onmiddellijk vervangen van de verwarmingsketel.”

De juiste aanpak verschilt dus van woning tot woning. Wie eerst onderzoekt waar de warmte ontsnapt, kan gerichter investeren in maatregelen die het energieverbruik daadwerkelijk helpen verlagen.

Kun je besparen zonder je gasketel te vervangen?

Wie zijn verwarmingsketel nog goed kan gebruiken, hoeft die volgens Techlink niet meteen te vervangen. “Vervolgens kan de bestaande installatie worden geoptimaliseerd.” Dat kan onder meer door de watertemperatuur te verlagen, een regeling met buitenvoeler te gebruiken of de stooklijn correct af te stellen. Ook een goede hydraulische inregeling en het reinigen van radiatoren kunnen bijdragen aan een betere werking.

Die maatregelen klinken misschien technisch, maar het uitgangspunt is eenvoudig: de installatie moet de woning zo efficiënt mogelijk verwarmen, zonder onnodig energie te verbruiken. Een lagere watertemperatuur is daarbij niet in elke woning zomaar mogelijk; de woning moet uiteraard voldoende warm blijven.

Voor gezinnen met een beperkt budget is het daarom zinvol om eerst te laten nagaan of de huidige installatie goed is afgesteld. Zo kunnen ze mogelijk verbeteringen realiseren zonder meteen een volledig nieuw verwarmingssysteem te moeten aankopen.

Is een warmtepomp een haalbare tussenstap?

Wie minder gas wil verbruiken, hoeft niet noodzakelijk in één keer volledig van de gasketel af te stappen. Er bestaan ook oplossingen waarbij een deel van de warmtebehoefte elektrisch wordt ingevuld.

“Wanneer de gasketel nog goed functioneert, kan een lucht-luchtwarmtepomp voor de belangrijkste leefruimtes een interessante tussenstap zijn”, zegt Van Campenhout. “Hierdoor kan een deel van de warmtebehoefte elektrisch worden ingevuld, terwijl de bestaande ketel voorlopig behouden blijft.”

Zo kan een gezin bijvoorbeeld de belangrijkste leefruimte met een lucht-luchtwarmtepomp verwarmen en de gasketel voorlopig blijven gebruiken waar dat nodig is. Hoe interessant die combinatie financieel uitvalt, hangt af van de woning, het gebruik en de energieprijzen.

Een andere mogelijkheid is een hybride verwarmingsinstallatie. Daarbij werken een lucht-waterwarmtepomp en de bestaande gasketel samen. Toch raadt Van Campenhout niet aan om die keuze zomaar voor iedere woning te maken. “De technische haalbaarheid en economische meerwaarde daarvan moeten per woning worden onderzocht.”

Een warmtepomp kan dus een manier zijn om het gasverbruik te verminderen, maar de beste oplossing hangt af van de concrete situatie. De investering moet niet alleen technisch haalbaar zijn, maar ook financieel zinvol blijven.

Waarom ook je radiatoren belangrijk zijn

Wie op termijn een warmtepomp wil installeren, kijkt het best niet alleen naar de warmtebron. Ook de manier waarop de warmte in huis wordt verspreid, speelt een rol.

“Ook het verbeteren van de warmteafgifte verdient aandacht. Het vervangen van enkele te kleine radiatoren kan soms voldoende zijn om een toekomstige warmtepomp efficiënter te laten werken.”

Radiatoren die onvoldoende warmte afgeven, kunnen ervoor zorgen dat een installatie een hogere watertemperatuur nodig heeft. Warmtepompen werken doorgaans efficiënter wanneer ze met lagere watertemperaturen kunnen verwarmen. In sommige woningen kan het daarom nuttig zijn om bepaalde radiatoren aan te passen. Dat betekent niet dat alle radiatoren vervangen moeten worden: eerst moet worden nagegaan waar de knelpunten zitten.

Wat is volgens Techlink de verstandigste volgorde?

Voor gezinnen die minder afhankelijk willen worden van gas, is het volgens Techlink vooral belangrijk om de investeringen goed te plannen. Wie meteen een nieuwe verwarmingsinstallatie koopt, loopt het risico dat andere problemen in de woning onopgelost blijven.

Van Campenhout vat het advies van Techlink duidelijk samen: “Techlink adviseert om investeringen in de juiste volgorde uit te voeren: eerst warmteverliezen beperken, vervolgens de bestaande installatie optimaliseren en daarna de meest geschikte warmtegenerator kiezen.”