Interview. Recordaantal faillissementen, maar econoom Gert Peersman ziet een groter probleem

photo-collage Gert Peerman en pixabay
Afbeelding bron: Pixabay

De federale regering maakt zich op om tijdens begrotingsonderhandelingen opnieuw op zoek te gaan naar miljarden euro's om de overheidsfinanciën op koers te krijgen. Volgens Gert Peersman, econoom en hoogleraar aan de Universiteit Gent, dreigt daarbij één belangrijk element onderbelicht te blijven: een langetermijnvisie op economische groei.

In een gesprek met Redactie24 wijst Gert Peersman erop dat een gezonde economie niet alleen nood heeft aan een evenwichtige begroting, maar ook aan hervormingen die ondernemerschap stimuleren en nieuwe bedrijven kansen geven. Opvallend is ook zijn visie op het stijgende aantal faillissementen in België. Waar die cijfers vaak als een alarmsignaal worden gezien, spreekt hij net van een noodzakelijke economische dynamiek.

"Meer faillissementen zijn niet noodzakelijk slecht" - Gert Peersman

Het aantal faillissementen in België bereikte de voorbije maanden opnieuw hogere niveaus. Dat baart veel ondernemers en werknemers zorgen, maar volgens Peersman moeten die cijfers in hun juiste context worden geplaatst. "De voorbije jaren lag het aantal faillissementen historisch erg laag."

"Ook in vergelijking met andere landen kent België relatief weinig faillissementen. Dat lijkt positief, maar economisch gezien is dat niet noodzakelijk het geval." Volgens de UGent-econoom heeft een gezonde economie nood aan wat hij ‘creatieve destructie’ noemt. 

Bedrijven die niet langer competitief of innovatief zijn, maken dan plaats voor nieuwe ondernemingen die wel kunnen groeien en investeren in vernieuwende sectoren. "Het is gezond dat minder productieve bedrijven verdwijnen en dat nieuwe bedrijven hun plaats innemen. Die dynamiek is essentieel voor economische groei."

België remt ondernemerschap af

Volgens Peersman ligt het echte probleem niet zozeer bij het aantal faillissementen, maar bij het beperkte aantal nieuwe ondernemingen dat ontstaat. Hij verwijst daarbij naar de vele regels en administratieve verplichtingen waarmee ondernemers worden geconfronteerd. Vergunningen verkrijgen verloopt volgens hem vaak traag en te complex, terwijl verschillende overheden elk hun eigen regelgeving hanteren. 

"Een onderneming moet rekening houden met Vlaamse, Waalse, Brusselse en federale regelgeving. Die regels spreken elkaar soms zelfs tegen. Dat maakt het bijzonder moeilijk om snel activiteiten op te starten in België en bedrijven onmiddellijk zich te laten ontplooien op de gehele Belgische markt."

Minder regulering kan economische groei stimuleren

Peersman pleit ervoor om niet uitsluitend naar subsidies te grijpen als middel om bedrijven te ondersteunen. Volgens hem kan de overheid veel meer bereiken door procedures eenvoudiger te maken. "Maak het gemakkelijker om vergunningen te krijgen, een onderneming op te richten en activiteiten op te starten."

"Dat creëert vanzelf meer economische dynamiek." Ook binnen Europa ziet hij kansen. Bedrijven die gemakkelijker toegang krijgen tot de grote Europese markt kunnen volgens hem sneller groeien en investeren. België kan daarin echter nog heel wat stappen vooruit zetten.

België heeft nood aan structurele hervormingen

Volgens Peersman ontbreekt in het huidige begrotingsdebat vooral een duidelijke langetermijnvisie op economische groei. Hij waarschuwt dat structurele hervormingen tijd vragen en dat de effecten ervan pas jaren later zichtbaar worden.  "Als je vandaag maatregelen neemt om economische groei te stimuleren, pluk je daar misschien pas over vijf jaar of later de vruchten van. Daarom is het belangrijk om er nu al mee te beginnen."

Hij benadrukt dat een gezonde begroting en economische groei hand in hand moeten gaan. Zonder bijkomende groei dreigt België volgens hem steeds opnieuw voor dezelfde budgettaire uitdagingen te komen staan.

Hervormingen als investering in de toekomst

Volgens de econoom kan België zich niet beperken tot het zoeken naar nieuwe inkomsten of besparingen. Even belangrijk is het creëren van een ondernemingsklimaat waarin bedrijven sneller kunnen starten, groeien en investeren. In aanloop naar de begrotingsonderhandelingen pleit Peersman daarom voor structurele hervormingen die de administratieve lasten verminderen en innovatie stimuleren. Alleen zo kan volgens hem de Belgische economie op langere termijn sterker worden en kan ook de begroting op een duurzame manier verbeteren.