Interview. Waarom zijn zoveel mensen bang om te beleggen? Expert ziet opvallende oorzaak

Waarom zijn mensen bang om te beleggen?

Wie niets van de beurs kent, kan het gevoel krijgen dat beleggen alleen weggelegd is voor mensen die financieel sterk onderlegd zijn. Volgens Ben Granjé van de Vlaamse Federatie van Beleggers (VFB), zit daar een belangrijke psychologische reden achter. “Ik denk dat een negatief beeld over geld al heel vroeg in ons leven wordt opgehangen”, vertelt hij aan Redactie24.

Dat beeld krijgen we volgens hem onder meer mee via films en verhalen. Daarin worden rijke personages regelmatig voorgesteld als egoïstisch en weinig empathisch, terwijl arme personages juist vaak sociaal en meelevend zijn.

“Je groeit dus op met het idee dat kapitaal en kapitalisme blijkbaar slecht is voor de mens.”  Volgens hem is dat beeld te eenzijdig. Hij wijst erop dat investeringen en ondernemerschap historisch gezien een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van de samenleving.

“Kapitalisme is een onvoorstelbare motor geweest van ontwikkeling” - Ben Granjé

Granjé benadrukt dat hij daarmee niet beweert dat alles binnen het kapitalistische systeem goed gaat. Er zijn volgens hem zeker fouten en uitwassen. Maar investeren in de toekomst heeft volgens hem tegelijk voor grote vooruitgang gezorgd. “Als je gaat kijken naar de menselijke geschiedenis, dan is kapitalisme een onvoorstelbare motor geweest van ontwikkeling. Vooruitgang komt uiteindelijk voort uit de bereidheid om vandaag te investeren in een oplossing voor een probleem van morgen."

Van oplossing naar probleem

Een opvallend voorbeeld: de opkomst van de auto. De auto wordt vandaag vaak gezien als een belangrijke oorzaak van luchtvervuiling en klimaatproblemen. Maar de auto werd in het verleden juist gezien als de oplossing voor een groot ecologisch probleem.

“Destijds liepen er zoveel paarden rond in New York om mensen te vervoeren dat die niet meer konden afgevoerd worden als ze plots dood vielen op straat en gewoon bleven liggen om daar te rotten. Alle straten lagen ook vol met paardenmest.”

“Toen was de auto de oplossing voor al die problemen. Nu komen we op het punt dat die auto het probleem is en niet langer de oplossing.” De conclusie van Granjé: ook voor de problemen van vandaag zal opnieuw naar oplossingen worden gezocht. Misschien wordt dat de elektrische auto, misschien komt er een andere technologie. “We blijven investeren in de toekomst om problemen op te lossen.”

Waarom lijkt beleggen dan toch zo ingewikkeld?

Een deel van het probleem ligt volgens de expert bij de manier waarop over beleggen wordt gesproken. Wie voor het eerst informatie over de beurs zoekt, krijgt al snel termen als aandelen, obligaties, ETF's, dividenden, rendement en koers-winstverhoudingen voorgeschoteld. 

Voor een beginner kan dat behoorlijk intimiderend zijn. Maar in de basis hoeft beleggen echter helemaal niet zo ingewikkeld te zijn. Dat betekent uiteraard niet dat beleggen zonder risico is. Wie investeert, kan geld verliezen en een goede kennis van de basisprincipes blijft belangrijk. 

VFB wil beleggen toegankelijker maken

Je hoeft als beginnende belegger geen financieel expert te zijn om jezelf in de beurs te verdiepen. Daar probeert de Vlaamse Federatie van Beleggers (VFB) een rol in te spelen. De organisatie brengt mensen met interesse in beleggen samen en wil de drempel naar de beurs verlagen.

“Wij hebben bij VFB clubs met iedereen die mogelijk van dicht tot ver geïnteresseerd kan zijn in de beurs en geld beleggen. In kleine groepen kunnen geïnteresseerden ervaringen uitwisselen en vragen stellen. Regelmatig wordt ook een spreker uitgenodigd om een bepaald onderwerp toe te lichten.”

Zo'n uiteenzetting duurt ongeveer een uur, maar volgens Granjé stopt het daar vaak niet. “Dikwijls blijven mensen nadien wat langer hangen om nog met elkaar te praten: zo heb ik dat gedaan, dit heeft voor mij gewerkt, dat heeft voor mij niet gewerkt.”

Volgens hem is net die persoonlijke uitwisseling van informatie tussen leden erg waardevol voor mensen die nog maar weinig ervaring hebben met beleggen. Ze hoeven niet alleen te vertrouwen op ingewikkelde financiële informatie, maar kunnen ook leren van de ervaringen van andere beleggers.

“Iedereen kan beleggen” - Ben Granjé

VFB probeert vooral de negatieve sfeer rond geld en beleggen weg te nemen en mensen op een laagdrempelige manier met het onderwerp kennis te laten maken. “De negatieve sfeer die ooit gecreëerd werd rond geld en beleggen proberen wij juist te verminderen.”

Daarmee vat hij ook meteen het motto van de organisatie samen: 'Iedereen kan beleggen'. De beurs hoeft geen exclusieve wereld te zijn waar alleen financiële specialisten hun weg in vinden. Door jezelf te informeren, de basisprincipes te leren en ervaringen uit te wisselen, kunnen ook beginnende beleggers stap voor stap hun weg vinden in de wereld van beleggen.