Een half miljoen euro op de bank: ben je dan rijk genoeg om te stoppen met werken?
Hoeveel geld heb je nodig om nooit meer te moeten werken? Voor wie droomt van financiële onafhankelijkheid is dat misschien wel de belangrijkste vraag. De ene denkt dat een half miljoen euro volstaat, terwijl de andere pas bij een vermogen van één miljoen euro of meer aan stoppen denkt. Uit de Beleggersbarometer van ING blijkt dat Belgische beleggers behoorlijk uiteenlopende verwachtingen hebben. Toch is er een duidelijke tendens: de mediaan ligt tussen 500.000 en 750.000 euro. Maar is dat bedrag ook voldoende om daadwerkelijk financieel onafhankelijk te worden?
Hoeveel vermogen hebben Belgen nodig om te stoppen met werken?
De Beleggersbarometer van ING peilde naar het financiële vermogen dat Belgen nodig denken te hebben om financieel onafhankelijk te worden. Daarbij gaat het uitsluitend om beleggingen en ander financieel vermogen. De eigen woning wordt dus niet meegerekend.
De antwoorden tonen een opvallende spreiding. Ongeveer een derde van de bevraagden denkt dat minder dan 500.000 euro voldoende is. Een even grote groep schat dat er tussen 500.000 euro en één miljoen euro nodig is om financieel onafhankelijk te worden.
Daarnaast vindt 20 procent dat minstens één miljoen euro noodzakelijk is. Nog eens 14 procent heeft geen duidelijk bedrag voor ogen.
De mediaan ligt tussen 500.000 en 750.000 euro. Dat betekent dat de helft van de bevraagde beleggers een lager of vergelijkbaar bedrag noemt en de andere helft een hoger of vergelijkbaar bedrag. Voor veel Belgen ligt de financiële onafhankelijkheid dus ergens rond een half miljoen euro of meer.
De FIRE-regel: je hebt 25 keer je jaarlijkse uitgaven nodig
Om te berekenen hoeveel vermogen nodig is, verwijst ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte naar de oorspronkelijke FIRE-filosofie. FIRE staat voor Financial Independence, Retire Early. Het principe is eenvoudig: je bouwt voldoende vermogen op om je levensonderhoud te betalen zonder afhankelijk te zijn van een loon.
Een bekende vuistregel binnen deze beweging is de zogenaamde 4-procentregel. Daarbij neem je jaarlijks 4 procent van je oorspronkelijke beleggingskapitaal op. Dat bedrag mag vervolgens jaarlijks stijgen met de inflatie. Volgens deze benadering moet je dus minstens 25 keer je jaarlijkse uitgaven bijeen hebben gespaard.
Dat maakt de gevolgen van een vermogen van 500.000 euro meteen duidelijk. Wie dat bedrag volledig wil gebruiken om van te leven, kan volgens deze regel jaarlijks 20.000 euro opnemen. Dat komt neer op ongeveer 1.667 euro per maand.
Voor wie een bescheiden levensstijl heeft en weinig vaste kosten betaalt, kan dat een werkbaar vertrekpunt zijn. Maar voor veel gezinnen zal het moeilijk worden om daarmee alle uitgaven te dekken. Bovendien gaat het om een theoretische richtlijn, niet om een garantie dat het vermogen daadwerkelijk volstaat.
Waarom 500.000 euro in België mogelijk niet volstaat
De 4-procentregel klinkt aantrekkelijk, maar volgens Peter Vanden Houte zijn er belangrijke kanttekeningen. Zo houdt de oorspronkelijke FIRE-berekening geen rekening met eventuele belastingen op het belegde vermogen.
In België kan dat een aanzienlijk verschil maken. Van de jaarlijkse 20.000 euro die iemand met een vermogen van 500.000 euro volgens de vuistregel zou kunnen opnemen, blijft daardoor mogelijk minder over.
Daarnaast is de periode van dertig jaar waarop de oorspronkelijke FIRE-filosofie gebaseerd is niet voor iedereen voldoende. Wie bijvoorbeeld op zijn veertigste stopt met werken, moet mogelijk nog veertig of vijftig jaar van zijn opgebouwde vermogen leven. Het risico bestaat dan dat het geld onvoldoende lang meegaat.
"Een periode van dertig jaar vaak te kort om al op jonge leeftijd te kunnen stoppen met werken. Voor wie een langere periode wil overbruggen, zal een jaarlijks opnamepercentage van 4% waarschijnlijk te hoog zijn", zegt Vanden Houte.
Een opnamepercentage van 4 procent kan voor zo'n lange periode te hoog zijn. Wie voorzichtiger wil zijn en jaarlijks een kleiner deel van zijn vermogen aanspreekt, heeft bijgevolg een groter startkapitaal nodig.
Vanden Houte benadrukt daarmee dat financiële onafhankelijkheid niet zomaar neerkomt op het bereiken van een bepaald bedrag op je beleggingsrekening. Vooral de leeftijd waarop je stopt met werken en de periode waarin je vermogen moet volstaan, spelen een belangrijke rol.
Financiële onafhankelijkheid begint bij je eigen uitgaven
De resultaten van ING tonen dat Belgische beleggers een behoorlijk bedrag nodig achten om financieel onafhankelijk te worden. Toch bestaat er geen universeel bedrag waarmee iedereen zonder zorgen kan stoppen met werken.
Wie jaarlijks 20.000 euro nodig heeft, komt met de klassieke FIRE-regel uit op 500.000 euro. Bij jaarlijkse uitgaven van 30.000 euro stijgt dat benodigde vermogen al naar 750.000 euro. Wie 40.000 euro per jaar nodig heeft, moet volgens dezelfde berekening één miljoen euro bijeenbrengen.
Daarbij moet je ook rekening houden met belastingen, inflatie en de ontwikkeling van je beleggingen. De 4-procentregel is immers een vuistregel en geen garantie op een levenslang inkomen.
Dat verklaart meteen waarom de mediaan van 500.000 tot 750.000 euro uit de ING-beleggersbarometer niet noodzakelijk betekent dat Belgische beleggers met dat bedrag daadwerkelijk financieel onafhankelijk kunnen worden. Voor sommigen kan het volstaan, terwijl anderen aanzienlijk meer nodig hebben. De eigen levensstijl en de gewenste financiële zekerheid bepalen uiteindelijk waar de lat ligt.