Tot 700 euro besparen op je energiefactuur: dit verandert voor alle gezinnen vanaf 2027

Met de hervorming wil de regering de energiemarkt transparanter maken en ervoor zorgen dat klanten sneller kunnen overstappen naar een goedkoper contract. De ambitie wordt samengevat in drie duidelijke doelstellingen: begrijpen, vergelijken en besparen.

Federaal minister van Energie Mathieu Bihet benadrukt in een bericht aan onze redactie dat consumenten opnieuw centraal moeten staan. Volgens hem is het vergelijken van energietarieven vandaag vaak een ingewikkeld parcours, terwijl meer transparantie juist moet leiden tot meer concurrentie tussen energieleveranciers en uiteindelijk tot een hogere koopkracht voor gezinnen.

Veel gezinnen betalen vandaag onnodig te veel voor energie

Uit analyses van de CREG blijkt dat een groot deel van de Belgische gezinnen momenteel een duur energiecontract heeft, terwijl er goedkopere alternatieven beschikbaar zijn.

Bij elektriciteit heeft meer dan de helft van de Belgische gezinnen gekozen voor een van de tien duurste contracten op de markt. Slechts een kleine minderheid koos voor een van de goedkoopste aanbiedingen. Daardoor laten veel gezinnen jaarlijks gemiddeld ongeveer 130 euro liggen. Voor wie een van de vijf duurste contracten heeft afgesloten, kan dat oplopen tot ongeveer 300 euro per jaar.

Ook voor aardgas zijn de verschillen groot. Bijna twee derde van de gezinnen zit bij een van de tien duurste contracten. Daar bedraagt het gemiddelde besparingspotentieel ongeveer 170 euro per jaar, terwijl sommige gezinnen zelfs tot 400 euro per jaar zouden kunnen besparen door over te stappen.

In totaal zouden bijna twee miljoen Belgische gezinnen gemiddeld tot 300 euro per jaar kunnen besparen. Ongeveer 700.000 gezinnen zouden zelfs tot 700 euro per jaar minder betalen als ze een voordeliger energiecontract kiezen.

Energiecontracten worden veel eenvoudiger opgebouwd

Een van de belangrijkste veranderingen is dat energiecontracten een veel duidelijkere structuur krijgen. Vandaag bevatten veel contracten ingewikkelde prijsformules, tijdelijke kortingen en allerlei voorwaarden die het moeilijk maken om verschillende aanbiedingen eerlijk met elkaar te vergelijken.

Vanaf de hervorming zal elk energiecontract bestaan uit slechts twee duidelijk herkenbare onderdelen: een vaste vergoeding en een prijs per verbruikte kilowattuur. Die prijs kan vast of variabel zijn, maar de opbouw ervan wordt voor iedereen hetzelfde.

Daardoor wordt het veel eenvoudiger om verschillende leveranciers naast elkaar te leggen en onmiddellijk te zien welk contract daadwerkelijk goedkoper is.

Facturen tonen duidelijk waarvoor je betaalt

Ook de energiefactuur zelf wordt overzichtelijker. Consumenten zullen voortaan duidelijk kunnen zien welk deel van hun factuur naar de energieleverancier gaat, welk deel bestaat uit netkosten en hoeveel belastingen en heffingen ze betalen.

Vandaag is dat onderscheid voor veel mensen moeilijk terug te vinden. Door alles duidelijk op te splitsen, wil de regering ervoor zorgen dat consumenten beter begrijpen waar hun geld naartoe gaat.

QR-code maakt vergelijken veel makkelijker

Een opvallende nieuwigheid is dat op elke factuur, contract of belangrijke communicatie een QR-code of rechtstreekse link moet staan naar de officiële tariefkaart van het energiecontract.

Daardoor kunnen consumenten veel sneller controleren hoe hun huidige contract zich verhoudt tot andere aanbiedingen op de markt. Wie twijfelt of hij nog wel het goedkoopste contract heeft, hoeft niet langer zelf ingewikkelde documenten op te zoeken.

Misleidende kortingen verdwijnen

Een andere belangrijke wijziging is het verbod op misleidende kortingen. Sommige leveranciers lokken vandaag nieuwe klanten met tijdelijke promoties of voorwaardelijke kortingen waardoor een contract op het eerste gezicht erg goedkoop lijkt. Pas later blijkt dat de uiteindelijke energieprijs veel hoger uitvalt dan verwacht.

Met de nieuwe wet worden dergelijke praktijken verboden. Consumenten moeten onmiddellijk kunnen zien wat de werkelijke prijs van een energiecontract is, zonder verborgen voorwaarden of ingewikkelde kortingssystemen.

Ook opeenvolgende prijsformules binnen hetzelfde contract verdwijnen. De prijs die wordt voorgesteld, moet meteen de prijs zijn die daadwerkelijk geldt.

Betere bescherming voor consumenten

Naast meer transparantie krijgen consumenten ook extra bescherming. Voor je een energiecontract afsluit, moet je voortaan duidelijkere informatie ontvangen zodat je precies weet waarvoor je tekent. Ook wanneer een contract automatisch wordt verlengd, moet de leverancier daar vooraf helder over communiceren.

Daarnaast blijven consumenten hun energiecontract op elk moment kunnen opzeggen, zolang de wettelijke opzegtermijn wordt gerespecteerd. Buitensporige of onterechte boetes worden daarbij uitgesloten.

CREG zal de energiemarkt jaarlijks controleren

Om ervoor te zorgen dat de nieuwe regels ook daadwerkelijk effect hebben, krijgt de CREG een bijkomende opdracht. De energieregulator zal elk jaar onderzoeken hoe transparant de energiemarkt is geworden en hoe gemakkelijk consumenten verschillende contracten met elkaar kunnen vergelijken. Die resultaten worden jaarlijks gepubliceerd, zodat ook de overheid de evolutie van de markt kan opvolgen.

Wanneer treden de nieuwe regels in werking?

De volledige hervorming gaat in op 1 januari 2027. Energieleveranciers krijgen daarmee voldoende tijd om hun contracten, systemen en facturen aan te passen aan de nieuwe wetgeving.

Een belangrijke uitzondering geldt voor het verbod op misleidende kortingen. Die maatregel wordt al op 1 oktober 2026 van kracht, zodat consumenten sneller beschermd worden tegen misleidende verkooptechnieken.