Zware klap voor 500.000 Belgen: energiefactuur stijgt opnieuw vanaf juli

Half miljoen Belgen getroffen

Ongeveer een half miljoen Belgen genieten vandaag van het sociaal tarief voor elektriciteit en aardgas. Dat verlaagde tarief is bedoeld voor bepaalde categorieën van beschermde afnemers en wordt elk kwartaal opnieuw berekend door de federale energieregulator CREG.

Vanaf juli stijgt het sociaal tarief voor aardgas met 15 procent. Voor elektriciteit bedraagt de stijging gemiddeld 1,4 procent. Dat blijkt uit de nieuwste berekeningen van de regulator. Voor gezinnen die sterk afhankelijk zijn van gas voor verwarming en warm water zal de impact het meest voelbaar zijn.

Volgens de Vlaamse overheid is het sociaal tarief in de regel het goedkoopste energietarief op de Belgische markt en ligt het doorgaans aanzienlijk lager dan de gemiddelde commerciële tarieven.

Hoe wordt het sociaal tarief berekend?

Veel consumenten denken dat het sociaal tarief een vast steunmechanisme is, maar dat klopt niet. De prijs wordt om de drie maanden aangepast aan de marktomstandigheden.

Op de website van de CREG valt te lezen dat de regulator het sociaal tarief berekent op basis van de goedkoopste commerciële aanbiedingen op de markt. Daardoor volgen sociale tarieven de evolutie van de energieprijzen, zij het met een ingebouwd beschermingsmechanisme.

De CREG schrijft letterlijk dat de stijging (of daling) van de energieprijzen dus ook doorgerekend wordt in het sociaal tarief. Om extreme schommelingen te vermijden, gelden wel plafonds. Voor aardgas mag een kwartaalstijging normaal niet meer dan 15 procent bedragen, terwijl voor elektriciteit andere begrenzingen gelden. Dat verklaart meteen waarom de stijging voor aardgas precies op 15 procent uitkomt.

Daling gasprijs kwam te laat

Opmerkelijk is dat de internationale gasprijzen de voorbije periode opnieuw wat zijn teruggevallen. Toch profiteren gebruikers van het sociaal tarief daar voorlopig niet van.

Dat heeft alles te maken met de berekeningsmethode. De tarieven voor een nieuw kwartaal worden immers vooraf vastgelegd op basis van marktgegevens uit de voorgaande maanden. De recentere prijsdalingen werden daardoor niet meer meegenomen in de berekening van het tarief dat vanaf juli geldt.

De timing speelt dus een cruciale rol. Wanneer de gasprijzen de komende maanden verder afkoelen, kan dat mogelijk pas in een volgende tariefperiode zichtbaar worden.

Nog steeds voordeliger dan gewone contracten

Ondanks de prijsverhoging benadrukt de regulator dat het sociaal tarief aantrekkelijk blijft. De Vlaamse overheid omschrijft het systeem zelfs als de prijs die overeenkomt met het goedkoopste aanbod op de markt.

Voor veel rechthebbenden blijft het sociaal tarief daardoor een belangrijke bescherming tegen hoge energiefacturen. Zeker in een periode waarin geopolitieke spanningen en onzekerheid op de energiemarkten opnieuw voor prijsdruk zorgen.

De boodschap voor wie van het sociaal tarief geniet, is daarom dubbel. Ja, vanaf juli stijgt de factuur opnieuw. Maar tegelijk blijven deze gezinnen doorgaans beter beschermd dan consumenten die afhankelijk zijn van een klassiek energiecontract. Voor velen blijft het sociaal tarief dan ook een onmisbare buffer tegen de grillen van de energiemarkt.