Expert waarschuwt voor valse resultaten van test voor darmkanker

dokter arts
Afbeelding bron: Pixabay

De internationale darmkankermaand zet het belang van vroege opsporing opnieuw in de kijker. Nieuwe cijfers tonen een opvallende stijging van diagnoses bij jongere mensen, terwijl experts tegelijk waarschuwen voor misleidende zelftests. Zowel de kwetsbaarheid van kinderen als de invloed van levensstijl en omgeving komen daarbij nadrukkelijk naar voren.

Stijgende trend bij jonge patiënten

Uit recente gegevens blijkt dat darmkanker in België steeds vaker voorkomt bij mensen jonger dan 40 jaar. De toename bedraagt bijna drie procent per jaar sinds 2004. Hoewel het om een beperkte groep gaat, groeit die wel gestaag. Bovendien wordt de ziekte bij jongere patiënten vaak later ontdekt, omdat artsen ze minder snel verwachten. Professor Eric Van Cutsem, co-voorzitter van de Stichting tegen Kanker en hoogleraar oncologie aan de KU Leuven, benadrukt bij VRT Nieuws dat de oorzaken voor de duidelijke stijging bij mensen onder de 40 jaar vermoedelijk multifactorieel zijn. Hij voegt eraan toe dat dit géén erfelijke verschuiving is, maar een complexe interactie tussen levensstijl en omgeving.

Kwetsbaarheid van het kinderlijk darmstelsel

Bij kinderen bevindt zowel het microbioom als de darmwand zich nog in volle ontwikkeling. Volgens professor Vereecke is de beschermende laag in de darmen dunner en gevoeliger, waardoor schadelijke stoffen makkelijker kunnen binnendringen. “De darmwand en de beschermende slijmlaag zijn dunner, gevoeliger en meer doorlaatbaar”, klinkt het. Onderzoek wijst erop dat een deel van de darmtumoren gelinkt kan worden aan colibactine, een toxische stof die door bepaalde E. coli-bacteriën wordt geproduceerd. Vereecke stelt dat kinderen vaak al vóór hun tiende levensjaar met deze bacterie in contact komen. “Hoe ze daarmee in contact komen, weet men nog niet.” Hij besluit dat aandacht voor gezonde voeding en darmgezondheid bij kinderen essentieel blijft.

Invloed van omgeving en chemische stoffen

Naast voeding en beweging spelen ook omgevingsfactoren een rol. Vereecke benadrukt dat toeval altijd meespeelt. “Je kan ook gezond eten, voldoende bewegen en toch darmkanker ontwikkelen.” Daarnaast zijn er elementen waarop mensen geen invloed hebben, zoals PFAS en andere milieuvervuilende stoffen. Volgens hem is de blootstelling aan toxines toegenomen, al is de exacte impact nog onvoldoende onderzocht. De combinatie van verschillende factoren maakt het moeilijk om één duidelijke oorzaak aan te wijzen.

Beperkte waarde van microbioomtests

Hoewel het microbioom een belangrijke rol speelt in de darmgezondheid, bestaat er geen betrouwbare test om te bepalen of het in optimale conditie is. Supplementen die beweren het microbioom te verbeteren, missen vaak overtuigend wetenschappelijk bewijs. De markt voor dergelijke producten groeit, maar experts waarschuwen dat consumenten zich niet mogen laten misleiden door claims die niet onderbouwd zijn.

Zelftests voor darmkanker geven vals gevoel van zekerheid

In supermarkten zijn zelftests beschikbaar die bloed in de stoelgang opsporen, maar die zijn uitsluitend bedoeld voor volwassenen. Professor Van Cutsem waarschuwt dat deze tests niet geschikt zijn voor jongere mensen. “Deze zelftests zijn namelijk niet 100 procent betrouwbaar en gevoelig voor jonge mensen. Ze kunnen een vals gevoel van veiligheid geven”, besluit hij. Bij ongerustheid blijft een consultatie bij de huisarts noodzakelijk.