Eén september komt dichterbij: maak start schooljaar een stuk makkelijker

Nu al voorbereiden op school heeft wel degelijk zin

Kinderen hoeven midden augustus uiteraard nog niet opnieuw iedere ochtend met hun boekentas klaar te staan. Toch kan het zinvol zijn om de overgang naar het schoolritme nu al voorzichtig in te zetten.

Ruim voor de eerste schooldag kan je beginnen met het aanpassen van bedtijd en dagelijkse routines. Een geleidelijke overgang kan stress verminderen en maakt de stap van de vrije vakantiedagen naar de vaste structuur van school minder groot. Een herkenbare routine zorgt bovendien voor stabiliteit en voorspelbaarheid.

Daarbij hoeft de vakantie niet plots voorbij te zijn. Het gaat vooral om kleine veranderingen die ervoor zorgen dat 1 september niet aanvoelt als een complete omschakeling.

Begin vooral met slapen en opstaan

Tijdens de zomervakantie schuift het uur waarop kinderen naar bed gaan bij veel gezinnen naar achteren. 's Morgens mogen ze langer blijven liggen en daardoor kan hun biologische ritme behoorlijk verschillen van dat tijdens een schoolweek. Je kan hier één tot twee mee starten voor de start van het nieuwe schooljaar.

Nog geleidelijker aan kan ook. Je kan ook in de weken voor de start van het schooljaar het tijdstip van slapen en opstaan telkens met ongeveer 15 minuten te vervroegen. Na enkele dagen kan daar opnieuw een kwartiertje af. Op die manier hoeft een kind niet van de ene dag op de andere bijvoorbeeld van 9 uur naar 7 uur 's morgens te gaan.

Dat is zeker belangrijk omdat kinderen behoorlijk wat slaap nodig hebben. Voor kinderen van 6 tot 12 jaar gaat het om ongeveer 9 tot 12 uur per etmaal. Tieners van 13 tot 18 jaar hebben doorgaans 8 tot 10 uur nodig. Voldoende slaap helpt onder meer bij concentratie, stemming en het verwerken en onthouden van informatie.

Je hoeft nu nog geen schoolwerk in te plannen

Voorbereiden betekent niet dat de laatste weken van augustus plots in extra schoolweken moeten veranderen. Er is geen reden om zonder concrete aanleiding iedere dag uren leerstof te laten herhalen.

Veel belangrijker is dat kinderen opnieuw wennen aan regelmaat. Denk aan iets vroeger ontbijten, maaltijden opnieuw op min of meer vaste momenten nemen en de ochtend geleidelijk wat vroeger beginnen.

Een klein beetje lezen, schrijven of rekenen kan natuurlijk wel, zeker wanneer een kind daar zelf zin in heeft of wanneer bepaalde leerstof wat is weggezakt. Houd het luchtig. Een boek lezen, samen iets uitrekenen tijdens het koken of een gezelschapsspel spelen waarbij gerekend moet worden, voelt heel anders aan dan opnieuw aan een bureau te moeten zitten.

Ook de avondroutine kan nu al veranderen

Een vast ritueel voor het slapengaan kan helpen. Denk aan kleren klaarleggen, een warme douche nemen, lezen of naar rustige muziek luisteren. Smartphone en computer worden vlak voor het slapengaan beter vermeden. Voor kinderen geldt eveneens dat een terugkerend slaapritueel en vaste uren voor slapen en opstaan kunnen helpen.

Het voordeel is dat zo'n routine meteen bruikbaar blijft zodra de school opnieuw begint. Boekentas klaarzetten, kleding kiezen en vervolgens rustig richting bed gaan, kan later heel wat ochtendstress besparen.

Praat ook eens over de eerste schooldag

Voorbereiden draait niet alleen om slapen. Een nieuw schooljaar kan spannend zijn. Een andere leerkracht, nieuwe klasgenoten, een nieuwe school of moeilijkere vakken kunnen voor onzekerheid zorgen.

Probeer daarom af en toe over de schoolstart te praten zonder er iedere dag een groot onderwerp van te maken. Leg de nadruk op dingen waar een kind naar uitkijkt, zoals vrienden terugzien, nieuwe klasgenoten leren kennen of opnieuw deelnemen aan favoriete activiteiten. De American Academy of Pediatrics raadt eveneens aan om positieve aspecten van de terugkeer naar school te benoemen.

Ook ouders spelen een rol. Kinderen kunnen spanning bij hun ouders oppikken. Rust uitstralen en realistische verwachtingen stellen kan daarom helpen. De nadruk hoeft niet meteen op punten en prestaties te liggen.