Betaal je binnenkort meer aan de kassa in de supermarkt?

Waarom sommige supermarktproducten opnieuw duurder kunnen worden

Volgens Testaankoop was de supermarktinflatie in juli 2026 zelfs voor de tweede maand op rij negatief. Dat betekent echter niet dat alle producten goedkoper werden en ook niet dat de prijzen de komende maanden automatisch verder zullen dalen. De situatie kan snel veranderen wanneer verschillende kosten in de voedselketen tegelijkertijd oplopen. 

Supermarkten kopen hun producten niet rechtstreeks van één producent. Tussen de boer en het winkelschap zitten vaak transporteurs, verwerkers, opslagbedrijven, distributiecentra en producenten. Stijgen de kosten op meerdere plaatsen in die keten, dan kan een deel daarvan uiteindelijk worden doorgerekend aan de consument.

Dat risico neemt toe door de combinatie van geopolitieke onzekerheid en problemen in de landbouw. De oorlog in en rond Iran heeft gevolgen voor de internationale energie- en transportmarkten, terwijl de droogte en hitte van deze zomer de opbrengst en beschikbaarheid van bepaalde landbouwproducten onder druk zetten.

Conflict in Midden-Oosten jaagt energie- en transportkosten aan

Het conflict in het Midden-Oosten kan ook in België gevolgen hebben voor de prijzen die consumenten betalen. Energie is immers een belangrijke kost in de volledige voedselketen. Denk aan brandstof voor vrachtwagens, energie voor productiebedrijven, koeling, opslag en distributie.

De FOD Economie stelde eerder al vast dat de Belgische inflatie in het tweede kwartaal van 2026 sterk werd beïnvloed door de stijging van de energieprijzen. De inflatie voor energieproducten bedroeg in dat kwartaal 16 procent, waarbij vooral de stijging van de olieprijzen vanaf maart een belangrijke rol speelde.

Ook eind augustus blijven energie en brandstoffen een belangrijke factor in de inflatie. Volgens Statbel steeg de Belgische inflatie in augustus 2026 naar 3,97 procent. Aardgas, motorbrandstoffen, elektriciteit en huisbrandolie behoorden daarbij tot de producten met de belangrijkste prijsstijgingen.

Wanneer energie en brandstof duurder worden, voelen transportbedrijven en producenten dat rechtstreeks in hun kosten. Een langere periode van hoge energieprijzen kan daardoor uiteindelijk ook gevolgen hebben voor de prijs van producten in de supermarkt.

Supermarkten hebben prijsstijgingen niet onbeperkt kunnen tegenhouden

Supermarkten hebben de stijgende kosten lange tijd kunnen opvangen of vertraagd doorrekenen aan klanten. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door scherpe onderhandelingen met leveranciers, lagere marges, tijdelijke promoties of contracten die niet onmiddellijk aangepast worden aan veranderende grondstof- en energieprijzen.

Maar wanneer de kosten gedurende langere tijd hoog blijven, wordt het moeilijker om die prijsdruk volledig op te vangen. Dat betekent niet dat plots alle producten in de supermarkt tegelijkertijd duurder zullen worden. De impact zal verschillen per product en per productgroep. Sommige producten zijn veel afhankelijker van energie, transport of geïmporteerde grondstoffen dan andere. 

Ook bestaande contracten tussen leveranciers en supermarktketens kunnen ervoor zorgen dat prijsstijgingen pas weken of maanden later zichtbaar worden. De prijs die we aan de kassa betalen, is daarom het resultaat van verschillende factoren die niet allemaal tegelijk inwerken.

De impact van de droogte van deze zomer

Naast de stijgende energie- en transportkosten speelt ook het weer een belangrijke rol. De zomer van 2026 werd in België gekenmerkt door uitzonderlijke warmte en een uitgesproken droogteperiode. Volgens het KMI kende België verschillende periodes van extreme warmte en was de periode van 1 juli tot 15 augustus bijzonder droog. 

Boerenbond meldde in augustus dat de aanhoudende hitte en droogte het aanbod van groenten beperkten. Vooral tomaten, maar ook bloemkool en verschillende slasoorten kampten volgens de organisatie met een beperkter aanbod of kwaliteitsproblemen. 

Ook eerder in de zomer waren er al signalen dat hitte de planning van de oogst van bepaalde groenten kon verstoren. Aardappelen zijn kleiner waardoor het moeilijker is om de minimumlengte voor frieten te behalen.

Niet elk product zal even sterk in prijs stijgen

Dat sommige producten duurder kunnen worden, betekent niet dat de volledige winkelkar automatisch fors duurder wordt. De gevolgen van droogte verschillen sterk per teelt en ook de impact van energie- en transportkosten is niet voor elk product gelijk.

Bij sommige landbouwproducten lijkt de schade voorlopig bijvoorbeeld beperkt te blijven. Ook bij de veeteelt is het beeld niet overal hetzelfde. Dat maakt het moeilijk om nu al exact te voorspellen welke producten het sterkst in prijs zullen stijgen. De uiteindelijke prijsontwikkeling zal afhangen van de oogsten, de beschikbaarheid van producten, de evolutie van energieprijzen, transportkosten en de duur van de geopolitieke spanningen.

Wanneer zullen consumenten de hogere prijzen merken?

Een eventuele prijsstijging hoeft niet onmiddellijk zichtbaar te zijn. Tussen een hogere kostprijs bij een producent en een aangepast prijskaartje in de supermarkt kan tijd zitten. Supermarkten en leveranciers werken met contracten en bestaande voorraden. Producten die al werden aangekocht of geproduceerd voordat de kosten stegen, kunnen soms nog tijdelijk tegen de oude prijs worden verkocht. Zodra nieuwe leveringen tegen hogere kosten worden ingekocht, kan de druk op de winkelprijs toenemen.

Bij verse producten kan de impact sneller zichtbaar zijn. Als een droogteperiode onmiddellijk leidt tot een beperkter aanbod van bepaalde groenten of fruit, kan de prijs sneller reageren op de veranderde beschikbaarheid.