Bellen op de fiets levert enkel een boete op: waarom geen rijverbod zoals automobilisten?

Dezelfde regel voor fiets en auto

De wegcode maakt op het vlak van gsm-gebruik geen onderscheid tussen een automobilist en een fietser. Wie een voertuig bestuurt, mag tijdens het rijden geen mobiel elektronisch apparaat met een scherm gebruiken, vasthouden of manipuleren, tenzij het toestel in een daarvoor bestemde houder aan het voertuig is bevestigd. Dat staat in artikel 8.4 van het verkeersreglement. 

Het gaat dus niet alleen om bellen. Ook een bericht lezen, een nummer intoetsen, door sociale media scrollen of de smartphone gewoon in de hand houden, kan een overtreding zijn. Het toestel mag wel in een geschikte houder zitten. Handsfree bellen is dus mogelijk, zolang de bestuurder de smartphone niet in de hand houdt.

Die regel geldt volgens de verkeerswebsite Wegcode ook uitdrukkelijk voor fietsers. Wie met de fiets onderweg is en zijn smartphone in de hand neemt, kan bijgevolg eveneens worden beboet.

Waarom kan een fietser geen rijverbod krijgen?

Daar zit het grote juridische verschil. Een rijverbod, officieel een verval van het recht tot sturen, heeft betrekking op het besturen van motorvoertuigen. Een fietser heeft geen rijbewijs nodig om met een gewone fiets de weg op te gaan.

Dat betekent niet dat een fietser volledig buiten schot blijft. De overtreding zelf blijft bestaan en kan worden bestraft met een geldboete. Maar de politierechter kan een fietser voor het vasthouden van de gsm niet eenvoudigweg verbieden om met de fiets te rijden door het rijbewijs in te trekken.

Voor een automobilist ligt dat anders. Wie achter het stuur wordt betrapt, kan naast de geldboete ook met een rijverbod worden geconfronteerd. Verkeersinstituut Vias meldt dat een rechter een verval van het recht tot sturen kan opleggen van acht dagen tot vijf jaar. 

Automobilist kan rijbewijs tijdelijk kwijt zijn

De financiële gevolgen voor automobilisten zijn bovendien sinds 1 juli 2026 veranderd. Volgens Verkeerszaken bedraagt de onmiddellijke inning voor gsm-gebruik achter het stuur sinds die datum 191 euro, plus een administratieve toeslag van 10,67 euro. 

Daar kan nog een veel zwaardere sanctie bovenop komen wanneer de zaak voor de politierechtbank komt. De rechter kan een geldboete opleggen en daarnaast een rijverbod uitspreken.

In sommige gevallen kan een bestuurder zelfs al vóór de definitieve uitspraak tijdelijk zijn rijbewijs verliezen. De lokale politie Regio Puyenbroeck meldt dat bij controles in Vlaanderen het rijbewijs van bestuurders die met een gsm in de hand worden betrapt, onmiddellijk voor 15 dagen kan worden ingetrokken.

Voor fietsers bestaat die specifieke mogelijkheid niet. Er valt immers geen rijbewijs af te nemen om hen tijdelijk van het fietsstuur te halen.