Uitvaartkosten moeten duidelijker: nieuwe regels voorzien boetes tot 200.000 euro

Duidelijke prijzen op de website en een gedetailleerde factuur

De Vlaamse regering heeft een nieuw regelgevend kader voor waardig uitvaartbeleid goedgekeurd. Dat moet nabestaanden beter beschermen en ongeoorloofde commerciële praktijken aanpakken. Transparantie over de kosten van een uitvaart vormt daarbij een belangrijk onderdeel.

De aangekondigde regels voorzien dat uitvaartondernemers en crematoria hun tarieven voor verschillende diensten duidelijk zichtbaar maken op hun website. Daarnaast moeten begrafenisondernemers een voldoende gedetailleerde offerte en eindfactuur kunnen verstrekken. Daarop horen alle tarieven en kosten te staan.

Voor families gaat het om een concreet verschil: kunnen begrijpen wat wordt aangeboden, welke onderdelen in de prijs zitten en waarvoor uiteindelijk wordt betaald. Een totaalbedrag alleen geeft daar niet altijd voldoende zicht op.

Boetes tot 200.000 euro: geen vast bedrag voor elke overtreding

Het aangekondigde handhavingskader voorziet geldboetes van 100 tot 200.000 euro, afhankelijk van de ernst van de inbreuk. Het niet naleven van de transparantieverplichtingen rond prijzen en tarieven behoort tot de genoemde overtredingen. De precieze bedragen per inbreuk moeten nog worden vastgelegd.

Ook andere praktijken vallen onder de aangekondigde aanpak, zoals illegale mortuaria, het beperken van de vrije keuze van nabestaanden en hoeveelheidskortingen die crematoria aan uitvaartondernemers geven.

Waarom de rekening van een uitvaart moeilijk te vergelijken is

Dat meer duidelijkheid nodig is, blijkt ook uit een recente analyse van de uitvaartmarkt. De prijs van een uitvaart bestaat uit verschillende onderdelen, met zowel noodzakelijke diensten als bijkomende keuzes. Onder meer het leveren van een geschikte kist, het kisten en het vervoer van de overledene spelen een rol.

Daarnaast kunnen families extra diensten kiezen om het afscheid persoonlijk in te vullen. Ook belastingen en overheidsheffingen tellen mee. De keuze tussen een begrafenis en een crematie beïnvloedt eveneens de uiteindelijke kostprijs. Daardoor zijn twee totaalbedragen niet zomaar met elkaar te vergelijken.

Vooral weinig gedetailleerde pakketten maken dat lastig. Het is dan onvoldoende duidelijk welke dienstverlening inbegrepen is en hoeveel de afzonderlijke onderdelen kosten. Bovendien presenteren uitvaartondernemers hun aanbod niet altijd op dezelfde manier. Een goedkoper ogende offerte kan daardoor een andere inhoud hebben dan een duurder voorstel.

Ook gemeentelijke tarieven en heffingen verschillen sterk. De informatie daarover is niet altijd gemakkelijk terug te vinden. De volledige uitvaartkost hangt dus niet uitsluitend af van de tarieven van de begrafenisondernemer.

Eerdere controles legden al veel tekortkomingen bloot

Het probleem kwam ook bij eerdere controles bij uitvaartondernemingen naar voren. Bij een toenmalige inspectie van 216 ondernemingen werden bij 155 bedrijven samen 617 inbreuken vastgesteld. Dat komt neer op ongeveer 72 procent van de gecontroleerde ondernemingen. Het ging om een gerichte controle, waardoor dat percentage niet zomaar op de volledige sector kan worden toegepast.

De prijsaanduiding leverde het grootste aantal vaststellingen op: 285 inbreuken bij 131 ondernemingen. Daarnaast waren er 144 inbreuken rond bestelbonnen. Onder meer verplichte vermeldingen ontbraken. De inspecties resulteerden destijds in 208 waarschuwingen en 12 processen-verbaal.

Voor nabestaanden draait de aangekondigde verandering vooral om duidelijkheid vóór en na het afscheid. Een begrijpelijke offerte maakt zichtbaar waarvoor een familie kiest. Een uitgesplitste eindfactuur laat vervolgens zien welke kosten daadwerkelijk zijn aangerekend. Zo hoeft de financiële kant van een uitvaart geen bijkomende bron van onzekerheid te worden.