Ziekenfonds CM slaat alarm: de helft van deze groep komt niet rond

Een grote impact op de gezondheid én de financiën

Wie langer dan een jaar arbeidsongeschikt is door ziekte of een ongeval, krijgt niet alleen te maken met gezondheidsproblemen. Ook financieel kan de impact groot zijn. Dat blijkt uit een nieuwe studie van CM Gezondheidsfonds bij 8.581 leden die in invaliditeit zijn.

Bijna de helft van de gezinnen, 47%, zegt moeilijk rond te komen met hun beschikbare gezinsinkomen. Daarmee komt de financiële kwetsbaarheid van mensen in invaliditeit opnieuw duidelijk in beeld.

De aandacht rond langdurige arbeidsongeschiktheid gaat vaak naar re-integratie en de terugkeer naar werk. De financiële gevolgen krijgen volgens CM veel minder aandacht. Toch blijkt uit het onderzoek dat een langdurige afwezigheid van de arbeidsmarkt voor heel wat gezinnen leidt tot betalingsproblemen en sociale uitsluiting.

Moeite om basisbehoeften te betalen

Voor 63% van de ondervraagde gezinnen is het lastig om alle noodzakelijke kosten te betalen. Dat gaat bijvoorbeeld over belastingen en verzekeringen, energiefacturen, gezondheidszorg, voeding en de huur of afbetaling van een woning.

Ook op sociaal vlak worden veel mensen getroffen. Ruim de helft van de respondenten (51%) ervaart materiële en sociale uitsluiting. Een onverwachte rekening kunnen betalen, op vakantie gaan of regelmatig vrijetijdsactiviteiten doen zit er voor velen niet meer in. Zelfs één keer per maand een drankje drinken of een maaltijd eten met familie of vrienden kan financieel te zwaar doorwegen.

Gezondheidszorg wordt soms uitgesteld

Een ander opvallend gevolg van de financiële problemen is dat mensen besparen op hun eigen gezondheid. Bijna de helft van de deelnemers (48%) geeft aan medische zorg niet te kunnen betalen of noodzakelijke zorg uit te stellen om financiële redenen.

Daarnaast zegt 34 procent geregeld financiële steun te krijgen van familie of vrienden. Bijna een kwart (24%) moest het voorbije jaar zelfs geld lenen om de eindjes aan elkaar te knopen. Bij een aanzienlijk deel daarvan (30%) was gezondheidszorg een belangrijke reden om te lenen.

De kwetsbaarste groepen

Niet iedereen loopt hetzelfde risico. Alleenstaanden, huurders, jongere en middelbare leeftijdsgroepen, kortgeschoolden en mensen met een migratieachtergrond behoren tot de groepen die volgens de studie sterker met financiële moeilijkheden worden geconfronteerd. Ook mensen met een verhoogde tegemoetkoming en personen die voor hun invaliditeit als arbeider of werkzoekende actief waren, blijken kwetsbaarder.

CM pleit voor sterkere financiële bescherming

CM waarschuwt dat ziekte en armoede elkaar kunnen versterken. Wanneer mensen onvoldoende geld hebben voor voeding, energie, huisvesting of gezondheidszorg, kan hun kwetsbaarheid verder toenemen. Daarom pleit de organisatie onder meer voor hogere minimumuitkeringen, behoud van de volledige indexering van de uitkeringen, betaalbare woon- en energiekosten en een betaalbare gezondheidszorg.

Sociale zekerheid is geen liefdadigheidsmechanisme

"Sociale zekerheid is geen liefdadigheidsmechanisme, maar een collectieve verzekering", zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. "Mensen hebben sociale bijdragen betaald en moeten kunnen rekenen op voldoende bescherming wanneer ze ziek worden."

"Wanneer één op de twee mensen medische zorg uitstelt om financiële redenen en bijna de helft van de huishoudens moeite heeft om rond te komen, wordt de belofte van ons sociaal contract zelf ondermijnd", waarschuwt Van Gorp.