Tornado’s in Europa? Weerman Bram waarschuwt voor extreem weer dit najaar

"Ons weer wordt intenser, niet alleen in Frankrijk, maar ook bij ons", zegt Bram Verbruggen in 'De Ochtend' op Radio 1. "Bij ons komt zo'n tornado af en toe wel eens een keertje voor. We hebben er meestal één of twee per jaar, meestal kleinschalige tornado's."

Tornado’s zijn ook in België geen onbekend verschijnsel

Hoewel grote en verwoestende tornado’s vooral worden geassocieerd met de Verenigde Staten, kunnen tornado’s ook in België voorkomen. Volgens Bram Verbruggen gaat het in ons land doorgaans om kleinschalige tornado’s. "Ik denk dat de meest bekende tornado ooit in ons land die van Oostmalle in 1967 is. Dat is al een tijdje geleden", vertelt de weerman.

Tornado’s ontstaan wanneer specifieke weersomstandigheden samenkomen. Daarbij spelen onder meer hevige onweersbuien en windschering een belangrijke rol. Windschering betekent dat de wind op verschillende hoogtes sterk kan verschillen in richting en snelheid. Wanneer die omstandigheden samenkomen met krachtige onweersbuien, kan lokaal een tornado ontstaan.

Warm zeewater zorgt voor extra energie in de atmosfeer

Volgens Bram Verbruggen speelt de opwarming van het klimaat een belangrijke rol in het toenemende risico op intens weer. Vooral het warme zeewater rond Europa kan volgens hem de omstandigheden creëren waarin zware onweersbuien gemakkelijker ontstaan.

"Het weer wordt intenser, dat heeft te maken met de klimaatopwarming. En zeker dit jaar met het extreem warme zeewater rondom Europa, zijn de condities toch wel daar om voor hevig onweer te zorgen."

Warm zeewater kan bijdragen aan een grotere hoeveelheid vocht en energie in de atmosfeer. Wanneer andere weersfactoren gunstig zijn voor de ontwikkeling van onweersbuien, kunnen die omstandigheden leiden tot krachtigere buien met intense regenval, hagel, zware windstoten en onweer.

Windschering kan de kans op tornado’s vergroten

Niet elke zware onweersbui leidt tot een tornado. Daarvoor zijn meerdere specifieke weersomstandigheden nodig. Volgens Bram Verbruggen is windschering een van de factoren die daarbij een belangrijke rol kan spelen. "Als je dan nog die windschering erbij hebt, dan kunnen er dus ook tornado's ontstaan", legt hij uit.

Verbruggen verwacht daarom dat Europa dit najaar nog met verschillende zware onweerssituaties te maken kan krijgen. "Ik verwacht mij in de loop van dit najaar toch ook nog aan een aantal van dat soort zware onweders, met kans op tornado's in Europa." Dat betekent niet dat er op elke plaats tornado’s zullen ontstaan. Wel wijst de weerman erop dat de atmosferische omstandigheden volgens hem gunstiger kunnen zijn voor extreem weer dan in een minder warme situatie.

Niet alleen Amerika krijgt te maken met tornado’s

De Verenigde Staten staan wereldwijd bekend om hun frequente en soms zeer krachtige tornado’s. Toch betekent dat niet dat tornado’s uitsluitend daar voorkomen. Ook in Europa kunnen de juiste omstandigheden ontstaan. "In Amerika komt het wel vaker voor, zeker tijdens het tornadoseizoen. Maar ook in Europa zijn de condities juist om dat extremer weer te krijgen", zegt Bram Verbruggen.

Volgens hem moeten we daarom niet alleen kijken naar de klassieke weersverschijnselen die we kennen. Door een veranderend klimaat en warmere zeeën kunnen zware onweersbuien in Europa steeds meer aandacht vragen.

Hagel en hevige onweersbuien als signaal van extremer weer

Verbruggen verwijst ook naar recente voorbeelden van zwaar onweer in Europa. Daarbij denkt hij onder meer aan een onweerssituatie die gevolgen had voor de Vuelta. "Kijk bijvoorbeeld naar de rit in de Vuelta, dat was ook een onweer. Het onweer was op zich wel aangekondigd, maar het feit dat er zoveel hagel ook bij zat, dat duidt toch wel op de toename van het extreem weer in onze regio."

Ook de overstromingen in Valencia tonen de kracht van extreem weer

Volgens Bram Verbruggen past de huidige situatie in een breder patroon waarin warmer zeewater een belangrijke factor kan zijn bij extreem weer. Hij verwijst daarbij ook naar de zware overstromingen die Valencia enkele jaren geleden troffen.

"Dat heeft alles te maken met die opwarming van ons klimaat en zeker van het zeewater. Denk ook aan de overstromingen in Valencia een aantal jaar geleden. Het zeewater is nu nog wat warmer dan toen."

"De condities zijn dit jaar zeker aanwezig"

Volgens Bram Verbruggen zijn de omstandigheden dit jaar in elk geval aanwezig om rekening te houden met een actief en mogelijk extreem najaar op meteorologisch vlak. "Dus de condities om dat soort extremer weer te krijgen, zijn dit jaar zeker aanwezig", besluit hij.

Of er daadwerkelijk tornado’s zullen ontstaan en waar eventuele zware onweersbuien precies zullen toeslaan, is uiteraard niet maanden op voorhand te voorspellen. Wel verwacht de weerman dat Europa in de loop van het najaar nog rekening moet houden met krachtige onweersbuien en lokaal mogelijk tornado’s.