Frank Deboosere waarschuwt voor wat er de komende drie maanden aan onze kust kan gebeuren

Zomer van 2026 schrijft geschiedenis in Ukkel

De weerkundige zomer van 2026 heeft een record gevestigd. De gemiddelde temperatuur in Ukkel bedroeg over juni, juli en augustus 20,3 graden. Daarmee kwam het gemiddelde voor het eerst boven 20 graden uit.

Het vorige record stond op naam van 2018, toen 19,9 graden werd gemeten. Het verschil van 0,4 graden lijkt misschien klein, maar bij een gemiddelde over een volledig seizoen is dat aanzienlijk. Het KMI omschrijft de voorbije zomer dan ook als uiterst warm en zonnig.

De normale gemiddelde zomertemperatuur voor de periode 1991-2020 bedraagt in Ukkel 17,9 graden. Afgelopen zomer zat daar dus 2,4 graden boven.

Frank Deboosere wijst daarbij ook op de beroemde zomer van 1976. Die leeft bij veel mensen nog altijd voort als hét voorbeeld van een uitzonderlijk hete zomer, maar de gemiddelde temperatuur lag toen meer dan een graad lager dan in 2026.

Drie hittegolven en temperaturen rond 40 graden

Dat record kwam er niet door één korte warme periode. Ons land kreeg deze zomer drie officiële hittegolven te verwerken. Op sommige plaatsen liepen de temperaturen op tot rond 40 graden en er waren acht tropische nachten.

Tijdens zo'n tropische nacht zakt de minimumtemperatuur niet onder 20 graden. Vooral tijdens langere warme periodes kan dat zwaar wegen, omdat woningen en het menselijk lichaam 's nachts minder gemakkelijk kunnen afkoelen.

De gevolgen van de hitte waren dan ook veel ernstiger dan alleen slapeloze nachten. Deboosere spreekt over 2.935 hittedoden en wijst erop dat de laatste hittegolf van augustus nog honderden extra overlijdens veroorzaakte. Ook de natuur kreeg het zwaar te verduren. Grote delen van de Hoge Venen werden getroffen door brand.

Tegelijk was het een zeer zonnige zomer. Vooral de kust en Belgisch Lotharingen kregen veel zon. De droogte liet zich dan weer het sterkst voelen in Wallonië.

Ook onze buurlanden kregen uitzonderlijke zomer

België stond zeker niet alleen. Nederland beleefde een recordwarme en erg droge zomer. Frankrijk kampte eveneens met uitzonderlijke warmte en droogte, waarbij verschillende natuurbranden uitbraken.

Duitsland beleefde zijn tweede warmste zomer en kreeg op verschillende plaatsen te maken met extreem lage waterstanden. In het Verenigd Koninkrijk werd zelfs de warmste zomer sinds het begin van de meetreeks in 1884 geregistreerd.

Onderzoekers van het Britse Met Office berekenden hoe uitzonderlijk dergelijke warmte inmiddels is. Zonder de menselijke invloed op het klimaat zou een Britse zomer zoals die van 2026 naar schatting slechts ongeveer eens in de 1.148 jaar voorkomen. In het huidige klimaat wordt zo'n seizoen ongeveer eens in de negen jaar verwacht.

Dat verschil maakt duidelijk hoe sterk de kansen op extreme zomerse warmte ondertussen zijn veranderd.

Recordwarm zeewater kan tijdens herfst nog een rol spelen

Met het begin van september is de hitte grotendeels verdwenen, maar daarmee is het verhaal niet noodzakelijk afgelopen. De zeeën rondom Europa hebben tijdens de zomer namelijk bijzonder veel warmte opgeslagen.

In delen van de Middellandse Zee liep de watertemperatuur op tot ongeveer 30 graden. Dat warme water bevat veel energie. Wanneer tijdens de herfst koude lucht op grotere hoogte over zo'n warme zee schuift, kan de atmosfeer erg onstabiel worden.

In Spanje wordt zo'n weersituatie vaak DANA genoemd. Daarbij kunnen op korte tijd enorme hoeveelheden regen vallen. Deboosere waarschuwt daarom dat landen rond de Middellandse Zee de komende maanden opnieuw met zwaar weer te maken kunnen krijgen.

Ook onze kust kan gevolgen merken

Dichter bij huis gebeurde iets vergelijkbaars. In het zuidelijke deel van de Noordzee liep de temperatuur van het zeewater deze zomer op tot ongeveer 20 à 22 graden. Dat water koelt nu geleidelijk af, maar blijft voorlopig veel warmte bevatten.

De voorbije periode leverde dat boven zee al spectaculaire waterhozen op. Tijdens de herfst kan het relatief warme zeewater de vorming van buien blijven versterken wanneer koudere lucht over de Noordzee trekt.

Daardoor is het mogelijk dat onze kustregio tijdens de komende drie maanden geregeld stevige buien en onweer te verwerken krijgt. De recordzomer van 2026 is meteorologisch dus voorbij, maar een deel van haar warmte zit letterlijk nog altijd in het water.