Vele regen deze week baart zorgen: met wat pech overstromingen en zelfs evacuaties mogelijk
Het kan even droog zijn terwijl de gevolgen van de vorige regenzone nog maar net merkbaar worden. Deze week trekken er tot en met vrijdag meerdere storingen over ons land. Vooral in het zuiden kan de regen van verschillende dagen samen flink oplopen. Hoe zwaar het lokaal uitpakt, hangt ook af van waar de volgende zones overtrekken. Wat kan er gebeuren als de meeste regen telkens in dezelfde streek valt?
Waar kan de regen zich deze week opstapelen?
Tegen dinsdagmiddag wordt in de provincie Luxemburg 25 tot 40 liter regen per vierkante meter in 24 uur verwacht. In Namen en Luik zijn zulke hoeveelheden heel plaatselijk ook mogelijk. Daarna volgen nog regenzones. In de neerslagverwachting bij de regenwaarschuwing staat dat in een groot deel van Hoog-België vóór het weekend meer dan 80 liter per vierkante meter kan vallen.
Die meer dan 80 liter per vierkante meter is het mogelijke totaal van verschillende regenzones samen. Een streek kan dus op dinsdag al behoorlijk nat worden en later in de week opnieuw veel regen krijgen. Schuift een volgende zone wat op, dan kan de meeste neerslag die dag in een andere streek vallen. Dat maakt voor het risico in een bepaalde vallei veel uit.
Wat is het zwaarste scenario na dagen van regen?
Dat scenario begint als meerdere regenzones na elkaar boven hetzelfde stroomgebied passeren. De bodem kan verzadigd raken en beken en rivieren krijgen water aangevoerd van hogerop. Valt er op dat moment opnieuw veel regen, dan kan een deel over het oppervlak naar lagergelegen straten stromen. Tegelijk kunnen waterlopen buiten hun oevers treden als ze de extra aanvoer niet meer aankunnen.
In het zwaarste lokale scenario komen die twee vormen van wateroverlast samen. Het water kan dan kelders en benedenverdiepingen binnendringen, wegen onbegaanbaar maken en buurten tijdelijk moeilijk bereikbaar maken. Stijgt het water snel in een bewoonde vallei, dan kunnen evacuaties nodig zijn. Dat is wat er onder ongunstige omstandigheden kan gebeuren. De verwachte regenhoeveelheden alleen geven geen aanwijzing dat evacuaties deze week nodig zullen zijn.
Ook na de regen kan het water nog stijgen
In een dorp kan het droog worden terwijl er stroomopwaarts nog water naar de rivier onderweg is. Regen die op hoger terrein is gevallen, komt met vertraging in de vallei terecht. De waterstand kan daardoor lokaal nog oplopen nadat de laatste regen er al voorbij is. Aan de gemeten waterstanden en debieten is te zien hoe een waterloop reageert. Die metingen geven informatie over de rivier zelf, terwijl een regenwaarschuwing aangeeft hoeveel neerslag er kan vallen.
Hoe ernstig kan het deze week worden?
Vooral in Hoog-België kan de optelsom van de regenzones tot plaatselijke wateroverlast leiden. Hoe ernstig die wordt, hangt af van de regen die uiteindelijk in elk stroomgebied valt, van de toestand van de bodem en van hoe hoog de beken en rivieren al staan. De verwachting laat ruimte voor nieuwe regenwaarschuwingen, ook in andere provincies. Voor een inschatting van het overstromingsrisico in een specifieke vallei zijn de lokale regen en de reactie van de waterlopen doorslaggevend.