Hierop bespaart de Belg resoluut nu lenen en huren gezinnen steeds armer maakt
Een eigen woning of een huurhuis wordt voor steeds meer Belgen een zware financiële last. Uit een nieuw grootschalig onderzoek blijkt dat heel wat gezinnen moeite hebben om hun maandelijkse woonkosten te betalen. Vooral huurders en jonge volwassenen zitten in een kwetsbare positie.
Woonlening of huur betalen wordt steeds moeilijker
Een dak boven het hoofd hebben lijkt voor steeds meer Belgische gezinnen een financiële uitdaging te worden. Maar liefst 29 procent van de Belgen met een woonlening had het afgelopen jaar minstens één keer moeite om de maandelijkse afbetaling rond te krijgen. Bij één op de vijf gebeurde dat zelfs meermaals.
Voor huurders is de situatie nog problematischer. Volgens de cijfers had 36 procent van de huurders het afgelopen jaar moeilijk om de maandelijkse huur te betalen. Bij 23 procent gebeurde dat meer dan één keer.
De cijfers komen uit een grootschalig onderzoek van vdk bank, uitgevoerd door het onafhankelijke onderzoeksbureau Indiville. Meer dan 2.200 Belgen ouder dan 18 jaar werden bevraagd.
De financiële druk heeft bovendien gevolgen voor het dagelijkse leven. Bijna drie op de tien Belgen (28 procent) geeft aan dat de woonkosten verhinderen om comfortabel te leven. Daarnaast overweegt 18 procent zelfs om een goedkopere woning te zoeken.
Vakanties en vrije tijd sneuvelen door hoge woonkosten
De gevolgen beperken zich niet tot het betalen van de huur of lening. Vier op de tien Belgen moeten hun levenskwaliteit aanpassen om de woonkosten te kunnen blijven dragen.
Vooral vakanties worden geschrapt. Bij de mensen die moeten besparen, doet 51 procent dat op reizen. Ook vrijetijdsbesteding krijgt een stevige klap: 46 procent probeert daarop minder uit te geven.
Daarnaast bespaart 30 procent op kleding en voeding. Zelfs de vaste huishoudelijke uitgaven worden niet gespaard. Eén op de vijf probeert minder geld uit te geven aan water, elektriciteit, gas en mobiliteit.
Steven Wauters, directielid van vdk bank, waarschuwt voor die evolutie. "Een goed dak boven je hoofd mag niet betekenen dat je jarenlang moet inleveren op je levenskwaliteit."
Vooral jongeren tussen 18 en 34 jaar blijken kwetsbaar. Wie op jonge leeftijd een eerste woning koopt of huurt, komt volgens het onderzoek vaker structureel boven het beschikbare budget uit. Reizen, hobby's, kleding en voeding worden dan de eerste slachtoffers.
Meer dan een derde van het inkomen naar wonen
Een belangrijke financiële richtlijn is om maximaal een derde van het beschikbare maandinkomen aan woonkosten te besteden. Toch blijkt die grens voor steeds meer gezinnen moeilijk haalbaar.
Bijna vier op de tien Belgen met een woonlening zitten al boven die grens. En de vooruitzichten zijn niet bepaald geruststellend. Meer dan de helft van de toekomstige kopers verwacht meer dan een derde van het maandelijkse gezinsinkomen aan de afbetaling te besteden.
Bij toekomstige huurders is de situatie eveneens opvallend. Maar liefst 57 procent geeft aan bereid te zijn meer dan een derde van het maandelijkse inkomen aan huur uit te geven.
Volgens de studie willen toekomstige kopers en huurders gemiddeld zelfs 38 procent van hun beschikbare netto gezinsinkomen besteden aan hun woning. Dat kan gezinnen bijzonder kwetsbaar maken wanneer onverwachte kosten opduiken.
Bovendien geeft 18 procent van de ondervraagden aan dat hun bank hen onvoldoende correct heeft geïnformeerd over hoeveel ze maandelijks verantwoord kunnen afbetalen.
Leningen van dertig jaar worden steeds normaler
Ook op de hypotheekmarkt zijn duidelijke veranderingen zichtbaar. vdk bank merkt dat steeds meer klanten kiezen voor flexibele woonkredieten en langere looptijden.
Een opvallende evolutie is de populariteit van de zogenaamde accordeonlening. Daarbij kan de looptijd van het krediet automatisch langer worden wanneer de rente stijgt en korter wanneer de rente daalt. Het maandelijkse afbetalingsbedrag blijft daarbij gelijk, maar dit kan heel duur uitvallen in de eindafrekening, zo waarschuwen experts.
Volgens Steven Wauters is die formule bijzonder populair geworden. "De accordeonlening is zowat de standaard geworden in ons aanbod hypothecaire leningen."
Het aandeel accordeonleningen steeg volgens de bank in twee jaar tijd met een kwart. Inmiddels gaat het om meer dan drie op de vier hypothecaire kredieten.
Ook leningen met een looptijd van dertig jaar winnen terrein. Ruim één op de vijf woonkredieten bij vdk bank heeft ondertussen zo'n lange looptijd. Dat maakt de maandelijkse afbetaling mogelijk beter beheersbaar, maar betekent ook dat gezinnen langer financieel gebonden blijven aan hun woning.