Strengere regels voor achteraf betalen: dit verandert er voor jou
Wie online koopt en pas later betaalt, krijgt vanaf 20 november met strengere regels te maken. Betaaldiensten zoals ‘Koop nu, betaal later’ vallen voortaan veel duidelijker onder de wetgeving rond consumentenkredieten. Dat moet consumenten beter beschermen tegen schulden, onverwachte kosten en onverantwoord lenen.
Achteraf betalen wordt officieel consumentenkrediet
Een aankoop vandaag doen en de rekening pas over enkele weken betalen: het is bijzonder populair bij webwinkels. Diensten zoals Klarna en andere aanbieders van ‘Buy Now, Pay Later’ maken het mogelijk om producten meteen te ontvangen en de betaling uit te stellen of in termijnen te voldoen.
Daar komt vanaf 20 november 2026 verandering in. België voert dan een hervorming van de regels voor consumentenkredieten in, op basis van de Europese richtlijn. Kredietvormen die vroeger geheel of gedeeltelijk buiten de klassieke kredietregels vielen, worden voortaan veel ruimer gereguleerd. Dat geldt onder meer voor bepaalde kortlopende en renteloze kredieten.
De FOD Economie wijst erop dat achteraf betalen niet automatisch risicoloos is omdat er geen rente wordt aangerekend. Wie niet op tijd betaalt, kan immers met bijkomende kosten worden geconfronteerd. Vooral wanneer verschillende kleine aankopen zich opstapelen, kan het overzicht snel verdwijnen.
Kredietwaardigheid moet beter gecontroleerd worden
Een belangrijke verandering is dat kredietverstrekkers voortaan grondiger moeten nagaan of iemand het uitgestelde bedrag daadwerkelijk kan terugbetalen. Ze moeten daarvoor relevante en correcte informatie over inkomsten en uitgaven verzamelen en controleren.
Dat is een belangrijke stap voor consumenten die meerdere aankopen tegelijk uitstellen. Een aanbieder mag niet zomaar krediet toestaan zonder voldoende zicht op de financiële situatie van de klant. Ook kleinere kredietbedragen worden daardoor niet langer automatisch buiten beschouwing gelaten.
Eén op de zes jongeren onder de 24 kwam al in contact met een incassobureau omdat ze betaalden via een ‘koop nu, betaal later’-dienst. Dat hoopt de regering met deze nieuwe regelgeving aan te pakken.
Ook minderjarigen krijgen uitdrukkelijk meer bescherming. Krediet verlenen aan iemand die nog geen achttien jaar is, wordt verboden. Dat moet voorkomen dat jongeren met enkele klikken betalingsverplichtingen aangaan die ze niet kunnen dragen.
Recht op menselijke tussenkomst bij automatische beslissingen
Steeds meer kredietaanvragen worden digitaal verwerkt. Daarbij kunnen algoritmes beslissen of een consument al dan niet krediet krijgt. De nieuwe regels voorzien daarom een bijkomende bescherming: wanneer een beslissing op geautomatiseerde verwerking steunt, kan de consument vragen om menselijke tussenkomst en een herziening van de beslissing.
Dat is belangrijk wanneer iemand meent dat zijn financiële situatie verkeerd werd ingeschat. Een foutieve of onvolledige beoordeling mag niet zonder meer het laatste woord hebben.
De hervorming legt ook beperkingen op aan kredietreclame. Reclame mag lenen niet voorstellen als een oplossing om financiële problemen op te lossen of de indruk wekken dat bestaande schulden geen probleem vormen. Een kredietaanbod mag bovendien niet zomaar ongevraagd naar consumenten worden gestuurd.
Niet elk uitstel van betaling valt onder de nieuwe regels
Er is wel een belangrijke uitzondering. Wanneer een winkelier zelf betalingsuitstel toestaat en de klant binnen vijftig dagen na de levering betaalt, zonder tussenkomst van een derde kredietverstrekker, blijft die regeling onder bepaalde voorwaarden buiten de nieuwe kredietregels.
Dat onderscheid is belangrijk. Bij veel bekende achterafbetaaldiensten wordt het krediet immers door een externe aanbieder verstrekt. Die aanbieder betaalt de verkoper en int vervolgens het bedrag bij de consument. Net die constructies worden voortaan strenger gecontroleerd.
Voor consumenten verandert dus vooral de bescherming achter de betaalmethode. De bedoeling is niet om achteraf betalen volledig af te schaffen, maar om ervoor te zorgen dat kredietverstrekkers beter nagaan wie ze geld laten uitstellen en welke risico's daaraan verbonden zijn.