Je erfenis vooraf weigeren om de rusthuisrekening van je ouders te ontlopen: kan dat?

Wanneer ouders hun rusthuisfactuur niet meer kunnen betalen

Wanneer een oudere onvoldoende inkomsten heeft om het verblijf in een woonzorgcentrum te betalen, kan het OCMW onder bepaalde voorwaarden financiële hulp bieden. Het onderzoekt eerst de financiële situatie van de bewoner en bekijkt welke middelen beschikbaar zijn om de factuur te betalen. Zeker nu de rusthuisprijs blijft stijgen is dit een thema dat leeft.

Als het inkomen en het vermogen van de oudere niet volstaan, kan ook de onderhoudsplicht van de kinderen ter sprake komen. Dat betekent echter niet dat kinderen automatisch de volledige rekening moeten betalen. Het OCMW onderzoekt hun financiële draagkracht en houdt rekening met onder meer hun inkomen en personen ten laste.

Voor een kind met een beperkt loon, hoge woonkosten of eigen gezinsverplichtingen kan een extra bijdrage zwaar wegen. Wie zelf onvoldoende financiële ruimte heeft, moet dat daarom aantonen tijdens het sociale onderzoek.

Wat als ook de kinderen het geld niet hebben?

Een kind dat de bijdrage voor het woonzorgcentrum niet kan betalen, moet dat zo snel mogelijk met het OCMW bespreken. De financiële situatie wordt individueel onderzocht. Het bedrag dat eventueel wordt teruggevorderd, hangt af van de toepasselijke regels en de draagkracht van het kind.

Bovendien kan het OCMW om billijkheidsredenen beslissen om geheel of gedeeltelijk af te zien van terugvordering. Een beperkt inkomen, zware noodzakelijke uitgaven of andere bijzondere familiale omstandigheden kunnen daarbij een rol spelen.

Dat betekent dat een kind niet zomaar zelf hoeft te beslissen dat het zich laat onterven om de factuur te ontlopen. De eerste stap is nagaan of er überhaupt een onderhoudsbijdrage verschuldigd is en of het OCMW rekening houdt met de werkelijke financiële situatie.

Kan de oudere de kosten niet dragen en kan het kind evenmin bijdragen, dan moet het OCMW de situatie beoordelen binnen het toepasselijke wettelijke kader. Een eventuele tussenkomst is afhankelijk van de concrete omstandigheden en de regels die het bevoegde OCMW toepast.

Helpt onterven om de rusthuiskosten te vermijden?

Hier is een belangrijk juridisch onderscheid nodig. Onterven betekent dat iemand geheel of gedeeltelijk van een erfenis wordt uitgesloten. Een kind kan zichzelf niet eenvoudig laten onterven: het kan wel, na het overlijden van een ouder, beslissen om de nalatenschap formeel te verwerpen.

Dat kan gevolgen hebben voor eventuele schulden van de nalatenschap. Wie een erfenis verwerpt, ontvangt geen erfdeel en is in principe niet aansprakelijk voor de schulden van die nalatenschap.

Maar een erfenis verwerpen heft een mogelijke onderhoudsplicht tegenover een levende ouder niet automatisch op. Als het OCMW tijdens het leven van de ouder een geldige grond heeft om een bijdrage van een kind terug te vorderen, verdwijnt die grond niet zomaar doordat het kind later de erfenis weigert.

Er bestaat wel een afzonderlijke regeling voor de terugvordering van bepaalde maatschappelijke hulp bij erfgenamen. De wet laat onder voorwaarden toe om kosten op de nalatenschap te verhalen, binnen de wettelijke grenzen. Wie een nalatenschap verwerpt, wordt daardoor niet als erfgenaam aangesproken voor die nalatenschap. Dat is iets anders dan een vrijstelling van een eventuele persoonlijke onderhoudsplicht.

Welke stappen neem je het best?

Wie vreest dat de rusthuisfactuur van een ouder onbetaalbaar wordt, neemt het best contact op met het OCMW en vraagt een concrete berekening van een mogelijke bijdrage. Bezorg bewijsstukken over inkomsten, woonkosten, schulden en andere noodzakelijke uitgaven. Vraag ook expliciet of er redenen zijn om van terugvordering af te zien.

Laat je daarnaast adviseren door een notaris wanneer het gaat over een erfenis, testament of verwerping van een nalatenschap. Dat zijn juridische beslissingen met gevolgen voor het eigen erfdeel en mogelijk ook voor andere familieleden.

De kern is duidelijk: als ouders hun woonzorgcentrum niet meer kunnen betalen en hun kinderen financieel evenmin kunnen bijspringen, bestaat er geen automatische regel die de kinderen verplicht de volledige factuur te dragen. Evenmin is onterven een algemene oplossing. Eerst moet worden onderzocht welke hulp mogelijk is, of een onderhoudsbijdrage verschuldigd is en of het OCMW om billijkheidsredenen kan afzien van terugvordering.