Wie begint te werken heeft dit jaar geen recht op vakantie: feit of fabel?

Waarom bestaat die hardnekkige mythe?

Het misverstand komt voort uit de manier waarop de wettelijke vakantie in België wordt berekend. Wie als werknemer in de privésector werkt, bouwt zijn recht op jaarlijkse vakantie in principe op basis van de prestaties van het vorige kalenderjaar. Dat wordt het vakantiedienstjaar genoemd. De vakantie wordt vervolgens opgenomen in het daaropvolgende vakantiejaar. 

Dat betekent dat iemand die bijvoorbeeld in 2026 voor het eerst gaat werken, nog geen volledig vakantiedienstjaar achter de rug heeft. Wie pas in de loop van 2026 start, heeft daardoor in 2027 niet automatisch recht op vier volledige weken gewone wettelijke vakantie. Maar daaruit concluderen dat een nieuwe werknemer helemaal geen vakantie mag nemen, is fout.

De FOD Werkgelegenheid legt uit dat een werknemer die een activiteit start en in hetzelfde kalenderjaar minstens drie maanden of 90 kalenderdagen werkt, onder bepaalde voorwaarden gebruik kan maken van aanvullende vakantie. 

Je kunt dus wel degelijk vakantie nemen

Aanvullende vakantie is bedoeld om werknemers die pas beginnen of opnieuw aan het werk gaan de mogelijkheid te geven om hun vakantiedagen aan te vullen. De officiële informatie van de Sociale Zekerheid maakt duidelijk dat er wel voorwaarden zijn.

Zo moet de werknemer eerst een zogenaamde aanloopperiode van minstens drie maanden hebben doorlopen. Bovendien moeten de gewone vakantiedagen eerst zijn opgebruikt. Daarna kan aanvullende vakantie worden opgenomen om het aantal vakantiedagen verder aan te vullen. 

Dat betekent bijvoorbeeld dat iemand die in het voorjaar begint te werken en vervolgens voldoende prestaties heeft geleverd, nog in hetzelfde kalenderjaar vakantie kan opnemen via het systeem van aanvullende vakantie.

Er zit wel een belangrijke financiële kant aan vast. Het vakantiegeld dat bij aanvullende vakantie wordt betaald, is volgens de Sociale Zekerheid een voorschot op het vakantiegeld van het volgende jaar. Het gaat dus niet om een volledig gratis extraatje bovenop de gewone vakantie.

Jongeren hebben nog een extra mogelijkheid

Voor jonge werknemers die net van school komen, bestaat bovendien het systeem van jeugdvakantie. De FOD Werkgelegenheid wijst erop dat dit systeem specifiek werd ingevoerd omdat jongeren bij hun eerste job vaak onvoldoende prestaties hebben geleverd om het daaropvolgende jaar een volledig aantal betaalde vakantiedagen te hebben. 

Daarmee probeert de wetgever te vermijden dat jongeren na hun studies eerst lange tijd moeten werken voordat ze een normale vakantieperiode kunnen opnemen.

Er zijn voorwaarden verbonden aan jeugdvakantie, onder meer rond leeftijd, het beëindigen van de studies en de prestaties in het jaar waarin iemand afstudeert. Het is daarom belangrijk om na te gaan welk systeem precies van toepassing is.

Dus: feit of fabel?

De uitspraak wie begint te werken heeft dit jaar geen recht op vakantie is dus vooral een halve waarheid. Wie voor het eerst begint te werken, bouwt inderdaad niet onmiddellijk een volledig recht op de klassieke wettelijke vakantie op. Dat komt doordat de gewone vakantiedagen worden gebaseerd op prestaties uit het voorafgaande kalenderjaar. Maar dat betekent niet dat een starter een jaar lang zonder vakantie zit.

Afhankelijk van de situatie kan aanvullende vakantie of jeugdvakantie een oplossing bieden. Wie in 2026 begint te werken, doet er daarom goed aan niet alleen naar zijn gewone vakantiedagen te kijken, maar ook bij de werkgever, de vakantiekas of de bevoegde overheidsdienst na te vragen welke regeling geldt.

En er is nog een belangrijk onderscheid: vakantie opnemen en vakantiegeld ontvangen zijn niet noodzakelijk hetzelfde verhaal. Juist daar ontstaan veel misverstanden. Wie pas begint te werken, kan dus wel degelijk vakantie plannen, maar moet goed weten op welke wettelijke regeling die dagen gebaseerd zijn.