Wetenschappers waarschuwen voor ‘verborgen gevaar’ dat je risico op hartaanval en beroerte verhoogt

wetenschap
Afbeelding bron: Shutterstock PeopleImages/Shutterstock THICHA SATAPITANON

Je kunt je behoorlijk gezond voelen terwijl er in je lichaam toch iets aan de hand is. Sommige veranderingen ontwikkelen zich zo langzaam dat je er jarenlang vrijwel niets van merkt. Pas veel later kunnen de gevolgen duidelijk worden. Nieuw grootschalig onderzoek laat zien dat factoren uit het dagelijkse leven daarbij mogelijk een grotere rol spelen dan veel mensen denken. Vooral een proces dat lange tijd onder de radar kan blijven, trekt de aandacht van wetenschappers.

Langdurige stress kan sporen nalaten in je lichaam

Onderzoekers van onder meer Imperial College London en het MRC Laboratory of Medical Sciences hebben gegevens van bijna een half miljoen volwassenen in het Verenigd Koninkrijk onderzocht. Daaruit blijkt dat chronische ontstekingen samenhangen met veranderingen aan het hart én een hoger risico op ernstige hart- en vaatproblemen.

Daar komt stress in beeld. Langdurige stress, psychische problemen en sociaaleconomische omstandigheden bleken samen te hangen met hogere ontstekingswaarden. Ook bekende risicofactoren zoals roken en overtollig lichaamsvet speelden een rol.

Dat betekent niet dat een stressvolle dag meteen schade aan je hart veroorzaakt. Het gaat juist om belasting die langere tijd blijft aanhouden en die gepaard kan gaan met chronische ontstekingsprocessen in het lichaam.

Hart kan ongemerkt veranderen

Het verraderlijke is dat je die veranderingen niet noodzakelijk voelt. Bij mensen met hogere ontstekingswaarden zagen de onderzoekers onder meer dikkere hartwanden, kleinere hartkamers en een slechtere vulling van het hart.

Dat zijn veranderingen die zich geleidelijk kunnen ontwikkelen, lang voordat iemand duidelijke cardiovasculaire klachten ervaart. Daardoor spreken de onderzoekers over een verborgen gezondheidsrisico.

Professor Declan O'Regan van Imperial College London legt uit dat miljoenen mensen mogelijk rondlopen met een ontsteking die langzaam veranderingen aan het hart veroorzaakt. Op termijn kunnen dergelijke veranderingen bijdragen aan de ontwikkeling van hartfalen.

Risico op hartaanval en beroerte 43 procent hoger

De cijfers uit het onderzoek zijn niet gering. Mensen met aanhoudend hogere ontstekingswaarden hadden een 43 procent hoger risico op een hartaanval of beroerte. Dat verband werd ook gezien bij mensen die voordien geen hartziekte hadden.

De onderzoekers keken daarbij naar de ontstekingsmarker GlycA in het bloed. Een verhoogde waarde daarvan kan wijzen op chronische ontstekingsactiviteit.

Belangrijk is wel dat het onderzoek niet betekent dat stress op zichzelf je risico automatisch met 43 procent verhoogt. Het gaat om mensen met hogere ontstekingsniveaus. Stress en psychische belasting behoren tot de factoren die met die ontstekingen in verband werden gebracht.

stress
Afbeelding bron: Pixabay

Niet alleen stress speelt een rol

Je hoeft dus niet meteen te denken dat ieder druk moment slecht is voor je hart. Het onderzoek laat vooral zien hoe verschillende factoren kunnen samenkomen. Roken, weinig beweging, overgewicht, psychische belasting en moeilijke sociale of economische omstandigheden kunnen allemaal een invloed hebben.

Dat biedt tegelijkertijd mogelijkheden om het risico te beperken. Stoppen met roken, voldoende bewegen, gezond eten en aandacht besteden aan langdurige stress blijven belangrijke stappen om je hart te beschermen.

De wetenschappers hopen bovendien dat de resultaten uiteindelijk kunnen leiden tot betere manieren om mensen met een verhoogd risico vroeger op te sporen. Ook ontstekingsremmende behandelingen zouden in de toekomst mogelijk een grotere rol kunnen krijgen bij de preventie van hart- en vaatziekten. Daarvoor is wel verder onderzoek nodig.