Verrassend effect van koffie ontdekt in lichaam

koffie
Afbeelding bron: Shutterstock maxbelchenko/Shutterstock Anastassiya Bezhekeneva

Voor veel mensen is een kop koffie de ideale manier om de dag te beginnen. De oppepper wordt meestal toegeschreven aan cafeïne, maar nieuw wetenschappelijk onderzoek suggereert dat koffie veel meer doet dan alleen energie geven. Wetenschappers ontdekten dat zowel gewone als cafeïnevrije koffie een invloed hebben op de darmflora en dat dat mogelijk ook gevolgen heeft voor stress, stemming en het functioneren van de hersenen.

Koffie beïnvloedt de verbinding tussen darmen en hersenen

Onderzoekers van APC Microbiome Ireland aan het University College Cork onderzochten voor het eerst uitgebreid hoe koffie inwerkt op de zogenoemde darm-hersenas. Dat is het communicatiesysteem tussen de darmen en de hersenen, waarvan wetenschappers steeds beter begrijpen dat het een belangrijke rol speelt bij zowel de lichamelijke als de mentale gezondheid. De resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.

Voor de studie werden 31 regelmatige koffiedrinkers vergeleken met 31 mensen die geen koffie drinken. De deelnemers vulden vragenlijsten in over hun mentale gezondheid, hielden hun voedingspatroon bij en leverden onder meer stoelgang- en urinestalen in, zodat onderzoekers veranderingen in de darmbacteriën konden analyseren.

Ook cafeïnevrije koffie blijkt voordelen te hebben

Een opvallende vaststelling was dat niet alleen koffie met cafeïne een effect had. Nadat de regelmatige koffiedrinkers twee weken waren gestopt met koffie, kregen ze zonder het te weten opnieuw gewone of cafeïnevrije koffie. In beide groepen zagen de onderzoekers verbeteringen in de stemming, met minder stress, minder depressieve gevoelens en minder impulsiviteit. Dat wijst erop dat de positieve effecten van koffie niet uitsluitend aan cafeïne te danken zijn.

Daarnaast zagen de onderzoekers verschillen tussen beide soorten koffie. Cafeïnevrije koffie werd in verband gebracht met betere leerprestaties en een beter geheugen, terwijl koffie met cafeïne vooral zorgde voor meer concentratie en minder angstgevoelens. Allicht spelen waarschijnlijk ook andere stoffen in koffie een belangrijke rol, naast cafeïne alleen.

koffiedik
Afbeelding bron: Shutterstock Wdnld

Nog meer onderzoek nodig

De onderzoekers benadrukken wel dat hun studie een verband aantoont, maar niet bewijst dat koffie rechtstreeks verantwoordelijk is voor de waargenomen effecten. Mogelijk spelen ook andere factoren mee, zoals veranderingen in levensstijl of voeding. Toch leveren de resultaten volgens hen nieuwe inzichten op in de manier waarop voeding, de darmflora en de hersenen met elkaar verbonden zijn.

De studie sluit aan bij een groeiende stroom wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat een gezonde darmflora niet alleen belangrijk is voor de spijsvertering, maar mogelijk ook een invloed heeft op emoties, stress en cognitieve functies. Dat ook cafeïnevrije koffie vergelijkbare effecten liet zien, maakt de bevindingen volgens de onderzoekers extra interessant en verdient de komende jaren verder onderzoek.