Niet twijfelen: zo herken je een beroerte en red je mogelijk een leven

Een beroerte herken je vaak aan plotselinge veranderingen

Bij een beroerte raakt de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen verstoord. Dat kan gebeuren doordat een bloedvat verstopt raakt of doordat een bloedvat scheurt. Hersencellen krijgen daardoor onvoldoende zuurstof en kunnen beschadigd raken.

De klachten ontstaan vaak heel plotseling. Iemand die enkele minuten eerder nog normaal sprak en bewoog, kan opeens moeite krijgen om woorden te vormen, een arm niet meer goed optillen of het evenwicht verliezen.

De Belgian Stroke Council vestigt met de campagne Hear The Signs, die deze week gelanceerd werd, extra aandacht op de herkenning van beroertesymptomen. Niet alleen zichtbare veranderingen zijn belangrijk: ook afwijkingen in de stem en de manier waarop iemand praat, kunnen wijzen op een beroerte. 

De FAST-test helpt je alarmsignalen herkennen

Een bekende methode om een beroerte te herkennen, is de FAST-test. De afkorting verwijst naar vier belangrijke aandachtspunten.

- Face (gezicht): vraag de persoon om te glimlachen. Hangt één mondhoek naar beneden of ziet het gezicht er plots asymmetrisch uit, dan kan dat een alarmsignaal zijn.

- Arms (armen): vraag de persoon beide armen op te tillen. Lukt dat niet goed of zakt één arm weg, dan kan er sprake zijn van krachtsverlies.

- Speech (spraak): luister of iemand plots onduidelijk spreekt, moeilijk woorden vindt of niet goed begrijpt wat je zegt.

- Time (tijd): merk je een van deze verschijnselen op, bel dan onmiddellijk 112.

Je hoeft niet te wachten tot alle symptomen tegelijk optreden. Eén plotseling alarmsignaal kan al voldoende reden zijn om dringend medische hulp in te schakelen.

Ook evenwichtsverlies, plotselinge problemen met zien, gevoelsverlies of een uitzonderlijk hevige hoofdpijn kunnen op een beroerte wijzen. De symptomen verschillen naargelang het getroffen hersengebied.

Ook spraakproblemen kunnen een waarschuwing zijn

Een scheve mond of een verlamde arm zijn signalen die veel mensen kennen. Minder bekend zijn de veranderingen die je vooral hoort.

Iemand kan plots midden in een zin stoppen, woorden verkeerd uitspreken of niet meer op een gewone vraag kunnen antwoorden. Soms klinkt de stem onduidelijk of lijkt het alsof iemand zijn gedachten niet meer goed onder woorden kan brengen.

Dat kan gemakkelijk worden verward met vermoeidheid, verwarring of een ander probleem. Toch is het belangrijk om plotselinge veranderingen in de spraak ernstig te nemen, zeker wanneer ze zonder duidelijke aanleiding ontstaan.

Probeer in zo'n situatie niet zelf een diagnose te stellen. De FAST-test helpt om mogelijke symptomen te herkennen, maar vervangt geen medische beoordeling. Bij vermoeden van een beroerte moet je onmiddellijk 112 bellen.

Wacht niet tot de klachten verdwijnen

Een belangrijke fout is ervan uitgaan dat het gevaar voorbij is wanneer iemand na enkele minuten weer normaal praat of beweegt. Ook tijdelijk verdwenen symptomen kunnen wijzen op een TIA, een voorbijgaande verstoring van de bloedtoevoer naar de hersenen.

Zo'n tijdelijke aanval kan een waarschuwing zijn voor een volgende, ernstigere beroerte. Daarom is het ook bij verdwenen klachten noodzakelijk om onmiddellijk medische hulp in te schakelen.

Noteer indien mogelijk wanneer de symptomen begonnen. Die informatie kan de hulpverleners helpen bij hun beoordeling en behandeling.

Laat het slachtoffer rustig zitten of liggen en geef niets te eten of te drinken in afwachting van de hulpdiensten. Probeer de persoon niet zelf naar het ziekenhuis te vervoeren als je een beroerte vermoedt.

Onthoud vooral dit: bij een mogelijke beroerte telt elke minuut. Een scheve mond, plots krachtsverlies of veranderde spraak mag je nooit zomaar afwachten. Bel onmiddellijk 112, ook als je niet zeker weet of het werkelijk om een beroerte gaat.