Van boodschappen tot kleding: hiervoor dreig je straks meer te betalen
Er wordt opnieuw stevig gerekend aan de federale begroting en daarbij ligt een maatregel op tafel die je snel in je portemonnee zou kunnen voelen. Het gaat niet alleen om een kleine aanpassing die je nauwelijks merkt aan de kassa. Vooral een verandering aan de verlaagde tarieven kan behoorlijk doorwegen op uitgaven die je bijna iedere week doet. Een studie waarschuwt zelfs voor honderden euro's extra kosten per jaar. We zetten op een rij wat er precies wordt besproken en wat daardoor duurder kan worden.
Drie btw-tarieven van 0, 9 en 22 procent
Bij de federale begrotingsonderhandelingen wordt opnieuw gekeken naar een grondige hervorming van de btw. Daarbij circuleert een systeem met drie tarieven: 0, 9 en 22 procent. Het standaardtarief, dat vandaag 21 procent bedraagt, zou daardoor kunnen stijgen naar 22 procent.
Veel belangrijker voor de dagelijkse uitgaven is wat er met het huidige verlaagde btw-tarief van 6 procent gebeurt. In de scenario's die worden onderzocht, kan voor een groot aantal goederen en diensten een tarief van 9 procent gaan gelden.
Dat de plannen nog niet definitief zijn, is belangrijk. De regering moet nog beslissen welke producten uiteindelijk onder 0, 9 of 22 procent zouden vallen. Het gaat dus om een piste tijdens de begrotingsonderhandelingen en niet om tarieven die al beslist zijn.
Boodschappen kunnen duurder worden
Vooral de mogelijke verhoging van 6 naar 9 procent kan consumenten voelen. Heel wat voedingsmiddelen vallen momenteel onder het verlaagde btw-tarief.
Als voeding daadwerkelijk van 6 naar 9 procent gaat en winkels de volledige verhoging doorrekenen, stijgt de consumentenprijs met ongeveer 2,83 procent.
Een eenvoudig voorbeeld maakt duidelijk wat dat betekent. Voor producten die samen 100 euro exclusief btw kosten, betaal je bij 6 procent btw 106 euro. Met 9 procent btw wordt dat 109 euro. Dat is drie euro extra.
Doe je iedere week voor een vergelijkbaar bedrag boodschappen waarop de verhoging van toepassing is, dan loopt het verschil over een volledig jaar behoorlijk op.
Ook energie kan geraakt worden
Niet alleen de supermarkt is belangrijk. Ook elektriciteit en aardgas vallen momenteel onder een verlaagd btw-tarief. Als ook daar 9 procent zou worden toegepast, kan dat een hogere energiefactuur betekenen.
Hoe groot het verschil precies wordt, hangt af van je verbruik, energiecontract en van het gedeelte van de factuur waarop btw wordt geheven. Bovendien moet eerst duidelijk worden of energie daadwerkelijk in het toekomstige tarief van 9 procent terechtkomt.
Ook andere goederen en diensten die vandaag van een verlaagd tarief genieten, kunnen in het vizier komen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde geneesmiddelen, boeken, openbaar vervoer en sommige renovatiewerken.
Kleding, elektronica en meubels mogelijk ook iets duurder
Daarnaast is er het gewone btw-tarief. Dat zou in het besproken scenario van 21 naar 22 procent stijgen.
Dat raakt een bijzonder grote groep producten en diensten. Denk aan kleding, schoenen, smartphones, computers, televisies, meubels, huishoudtoestellen, auto's, cosmetica en tal van diensten.
De impact is daar procentueel kleiner dan bij een verhoging van 6 naar 9 procent. Een product met een prijs van 1.000 euro exclusief btw kost bij 21 procent btw 1.210 euro. Bij 22 procent wordt dat 1.220 euro. Dat scheelt dus 10 euro.
Voor een smartphone van 800 euro exclusief btw bedraagt het verschil 8 euro. Bij één aankoop lijkt dat beperkt, maar over alle aankopen van een gezin gedurende een jaar kunnen de extra euro's zich opstapelen.
Tot 348 euro per jaar voor een gemiddelde werknemer
ACV Voeding en Diensten liet de mogelijke gevolgen inmiddels berekenen. Uit simulaties van de vakbond blijkt dat de besproken combinatie van een standaardtarief van 22 procent en een harmonisering van verlaagde tarieven naar 9 procent een gemiddelde werknemer tot 348 euro per jaar kan kosten.
Daarvan zou gemiddeld 154 euro voortkomen uit de verhoging van het normale tarief naar 22 procent. De overstap naar 9 procent voor goederen en diensten die nu tegen een lager tarief worden belast, zou nog eens gemiddeld 194 euro kosten.
Voor een gemiddeld huishouden komt de berekende totale meerkost zelfs uit op 498 euro per jaar.
Vooral dagelijkse uitgaven kunnen doorwegen
Uit die berekeningen blijkt dat vooral basisuitgaven belangrijk zijn. Voeding zou een groot deel van de extra kosten veroorzaken. Dat verklaart waarom een verhoging van 6 naar 9 procent uiteindelijk meer kan doorwegen dan de veelbesproken verhoging van het standaardtarief van 21 naar 22 procent.
Een gezin koopt immers niet iedere week een nieuwe televisie of smartphone, maar boodschappen komen voortdurend terug.
Daarom zal vooral belangrijk worden welke producten de regering eventueel onder het nieuwe tarief van 0 procent plaatst. Als bepaalde basisproducten volledig van btw worden vrijgesteld, kan dat een deel van de prijsstijgingen elders compenseren.
Nog niets is definitief beslist
Het is voorlopig dan ook te vroeg om te stellen dat je boodschappen, energie of andere producten zeker duurder worden. De federale regering onderhandelt nog en zowel de tarieven als de verdeling van producten over die tarieven kunnen veranderen.
Wel staat vast dat de manier waarop de hervorming wordt ingevuld een groot verschil kan maken. Een verhoging van 21 naar 22 procent merk je bij veel afzonderlijke aankopen nauwelijks. Als producten die je dagelijks nodig hebt van 6 naar 9 procent gaan, kan de rekening veel sneller oplopen.
Voor consumenten wordt het daarom vooral uitkijken naar de definitieve lijst met goederen en diensten die onder 0, 9 en 22 procent zouden vallen. Pas wanneer die bekend is, kan echt worden berekend hoeveel de hervorming een gemiddeld gezin zou kosten.
Gerelateerde artikelen
Recente artikelen
