Is deze extreme warmte een voorbode van een hete zomer?

“Geen toeval meer”

Volgens weerman Hugo Matheus zijn die hoge temperaturen geen toeval meer. “Onmiskenbaar een gevolg van de klimaatverandering”, zegt hij aan ROBtv.

Warmere lentes en meer hitterecords

Wetenschappers zijn het er in grote lijnen over eens dat klimaatverandering de kans op warme periodes en temperatuurrecords sterk vergroot. Eén uitzonderlijk warme dag bewijst natuurlijk niet automatisch dat klimaatverandering de oorzaak is, maar het patroon van steeds vaker voorkomende hittegolven, zachtere winters en warmere lentes sluit wel duidelijk aan bij wat klimaatmodellen al jarenlang voorspellen.

Wanneer meteorologen spreken over records die “onmiskenbaar een gevolg van de klimaatverandering” zijn, bedoelen ze vooral dat de gemiddelde temperatuur stijgt. Daardoor worden warme uitschieters sneller extreem en sneuvelen temperatuurrecords makkelijker dan vroeger.

Wat verandert er precies in België?

De gevolgen zijn volgens experts steeds duidelijker zichtbaar. In ons land merken meteorologen al jaren dezelfde tendensen op: meer warme dagen, zachtere winters, vroeger lenteweer, langere droge periodes en vaker intense hittepieken.

Dat betekent niet dat elke warme periode volledig door klimaatverandering veroorzaakt wordt. Ook klassieke weersystemen, windrichtingen, hogedrukgebieden en natuurlijke schommelingen spelen nog altijd een belangrijke rol. Maar de omstandigheden waarin die weersituaties ontstaan, zijn vandaag wel warmer dan tientallen jaren geleden.

Klimatologen gebruiken daarvoor vaak een eenvoudige vergelijking: het weer bepaalt wat je vandaag krijgt, terwijl klimaatverandering de volledige thermostaat van de aarde langzaam hoger zet. Daardoor worden records die vroeger uitzonderlijk waren steeds waarschijnlijker.

Ook het KMI waarschuwt al langer dat de gemiddelde temperatuur in België stijgt. Volgens verschillende klimaatstudies warmt België zelfs sneller op dan het wereldwijde gemiddelde.

Zegt deze warmte nu al iets over de zomer?

Veel mensen vragen zich intussen af of deze uitzonderlijk warme periode eind mei ook een voorbode is van een hete zomer? Zeker omdat er niet alleen temperaturen van meer dan 30 graden werden gemeten, maar er daarna ook nog dagen van rond 25 graden volgen.

Zo’n warme start betekent niet automatisch dat de volledige zomer heet zal verlopen. Wel kan het een teken zijn dat de atmosfeer momenteel in een patroon zit waarbij warme lucht makkelijker richting België en West-Europa stroomt.

Daarbij kijkt men onder meer naar hardnekkige hogedrukgebieden, warme luchtstromen uit het zuiden, de toestand van de Noordzee en de oceaan, droogte in de bodem en grotere klimaattrends wereldwijd.

Warme extremen komen steeds vaker voor

Toch valt volgens meteorologen één zaak steeds moeilijker te ontkennen: warme extremen duiken vaker op dan vroeger. Volgens het KMI en internationale klimaatdiensten stijgt de kans op langdurige warme periodes in Europa door de klimaatverandering.

Daarom durven sommige meteorologen voorzichtig te stellen dat de kans op een bovengemiddeld warme zomer groter wordt en dat tropische temperaturen tegenwoordig vroeger in het jaar kunnen opduiken dan vroeger normaal was.

Toch blijft voorzichtigheid belangrijk. Een betrouwbare voorspelling voor een volledige zomer maken blijft bijzonder moeilijk.

Seizoensverwachtingen zijn veel minder nauwkeurig dan weersvoorspellingen voor de komende week. Dat betekent dat ook een wisselvallige juli of augustus nog perfect mogelijk blijft, ondanks de uitzonderlijk warme start van deze periode.