Experts waarschuwen voor mogelijk ongeziene El Niño: “Ook in Europa gevolgen”

el nino

De kans is bijzonder groot dat het klimaatfenomeen El Niño zich de komende maanden ontwikkelt en uitgroeit tot een van de krachtigste gebeurtenissen ooit gemeten. Dat blijkt uit nieuwe seizoensprognoses. Wetenschappers verwachten dat de gevolgen wereldwijd voelbaar zullen zijn, met meer hitte, droogte, zware regenval en stormachtig weer in verschillende regio's. De impact zou bovendien nog lang kunnen nazinderen, zelfs nadat El Niño zijn hoogtepunt heeft bereikt.

Wat is El Niño precies?

Om de paar jaar verandert de temperatuur van het oppervlaktewater in een groot deel van de tropische Stille Oceaan. Wanneer dat water uitzonderlijk warm wordt, spreken wetenschappers van El Niño. Het tegenovergestelde fenomeen, waarbij het water juist kouder wordt dan normaal, staat bekend als La Niña.

Deze schommelingen lijken misschien ver weg, maar ze hebben een grote invloed op weerpatronen over de hele wereld. Ze kunnen bepalen waar droogte ontstaat, waar juist meer regen valt en waar temperaturen fors oplopen.

Grote kans op uitzonderlijk sterke gebeurtenis

Op basis van de meest recente klimaatberekeningen die bijdragen aan de Copernicus Climate Change Service, is een El Niño in 2026 vrijwel zeker. Wetenschappers zien bovendien signalen dat het niet om een gewone gebeurtenis gaat.

De verwachting is dat El Niño de komende maanden snel aan kracht wint. Sommige scenario's wijzen zelfs op een gebeurtenis die sterker kan worden dan wat tot nu toe werd waargenomen. Daardoor houden onderzoekers rekening met wereldwijde gevolgen die tot ver in 2027 merkbaar kunnen blijven.

Extreme hitte vanaf het najaar

Volgens het rapport zal de hitte zich vanaf september steeds verder opbouwen in tropische en subtropische gebieden. De hoogste temperaturen worden verwacht tussen december 2026 en februari 2027.

Naarmate El Niño sterker wordt, zal uitzonderlijk warm weer zich over steeds grotere delen van de wereld verspreiden. Vooral Noord- en Zuid-Amerika, Centraal-Amerika, Afrika, grote delen van Eurazië en Australië lopen een verhoogd risico op bovengemiddelde temperaturen.

Ook Europa houdt ontwikkelingen nauwlettend in de gaten

Voor Europa zijn de verwachtingen opvallend. Traditioneel gaat een El Niño vaak samen met koelere herfsttemperaturen in delen van Europa, maar deze keer zien klimaatmodellen een ander scenario ontstaan.

Wetenschappers sluiten niet uit dat Europa juist warmer dan normaal zal blijven, waarbij die warmte geleidelijk verder toeneemt richting het voorjaar van 2027. Dat zou betekenen dat ook ons continent de gevolgen van het fenomeen duidelijk kan voelen.

el nino

Droogte in verschillende regio's

Naast de hitte neemt ook het risico op droogte toe. Vooral Australië, Zuidoost-Azië, zuidelijk Afrika en Centraal-Amerika worden genoemd als gebieden waar de kans op langdurige droge periodes groter wordt.

Ook de Sahelregio in Afrika en delen van India kunnen volgens de prognoses met toenemende droogte te maken krijgen naarmate El Niño verder versterkt.

Meer regen betekent niet altijd goed nieuws

Tegelijkertijd zullen andere regio's juist meer neerslag krijgen. Dat geldt onder meer voor Oost-Afrika, delen van Centraal- en Oost-Azië en grote gebieden in Noord- en Zuid-Amerika.

Meer regen klinkt op het eerste gezicht positief, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Wanneer bodems al verzadigd zijn of in slechte toestand verkeren, kunnen zware regenbuien leiden tot erosie, verlies van voedingsstoffen en wateroverlast. Daardoor kunnen landbouwgebieden alsnog schade oplopen.