Nieuwe klimaatbelasting op komst: "650 euro per jaar extra voor elk huishouden"

Maurits Vande Reyde waarschuwt voor 650 euro extra per jaar

Maurits Vande Reyde liet in het Vlaams Parlement weinig twijfel bestaan over zijn standpunt. Voor de goedkeuring van de maatregel waarschuwde hij dat gezinnen volgens zijn berekening jaarlijks 650 euro extra zouden betalen.

“Dit is een belastingverhoging van 650 euro per huishouden”, verklaarde hij. Volgens het parlementslid maakt het daarbij niet uit of iemand alleen woont of deel uitmaakt van een gezin. Iedereen die zijn woning verwarmt of met de auto rijdt, zou de gevolgen voelen.

"Iedereen die in een huis woont en zijn huis verwarmt, iedereen die met de auto rijdt, iedereen die gewoon leeft in dit land, zal 650 euro per jaar extra belasting betalen. Dat heb ik niet verzonnen. Dat is berekend door Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO). We weten dat."

Vande Reyde richtte zich ook tot de meerderheidspartijen die de maatregel steunden. " Als je dit goedkeurt, doe uw mond dan niet meer open over belastingverlaging en mensen helpen. Als je dit goedkeurt, ga je daar op afgerekend worden en terecht. De mensen worden hier kwaad van."

Op sociale media herhaalde hij zijn kritiek. “ETS 2 is een nieuwe klimaatbelasting van 650 euro per huishouden. Ze werd helaas goedgekeurd door de regeringspartijen”, schreef hij. Volgens Vande Reyde is het een verkeerde keuze om de belastingdruk te verhogen in naam van het klimaat.

Wat is ETS2 en waarom kan het energie duurder maken?

ETS2 is een Europees systeem dat een prijs koppelt aan de CO₂-uitstoot van fossiele brandstoffen die worden gebruikt voor onder meer gebouwenverwarming en wegvervoer. Het maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid, dat de uitstoot van broeikasgassen moet terugdringen.

Het systeem werkt via leveranciers van brandstoffen. Zij moeten emissierechten aankopen voor de uitstoot die samenhangt met de brandstoffen die ze op de markt brengen. Hoewel huishoudens dus niet rechtstreeks zelf emissierechten moeten kopen, kunnen leveranciers de bijkomende kosten doorrekenen in hun prijzen.

Dat betekent dat onder meer aardgas, stookolie en motorbrandstoffen duurder kunnen worden. Hoe groot de impact precies is, hangt onder meer af van de koolstofprijs, het verbruik en de mate waarin leveranciers de kosten doorrekenen.

De Europese Commissie plant de volledige werking van ETS2 vanaf 2028. Het systeem moet een financiële stimulans geven om woningen energiezuiniger te maken, over te schakelen op duurzamere verwarming en minder fossiele brandstoffen te gebruiken.

Is 650 euro extra voor elk huishouden een vast bedrag?

De raming van 650 euro per jaar die Vande Reyde aanhaalt, is een bedrag dat hij gebruikt om de verwachte impact van ETS2 te illustreren, niet om een vast bedrag dat de overheid rechtstreeks bij elk huishouden zal innen.

De werkelijke gevolgen kunnen verschillen naargelang de woning en de manier waarop mensen energie gebruiken. Een gezin dat veel aardgas of stookolie verbruikt, kan met andere kosten te maken krijgen dan een huishouden dat elektrisch verwarmt. Ook het aantal gereden kilometers en het brandstofverbruik spelen een rol.

De Vlaamse overheid wijst er bovendien op dat de inkomsten uit ETS2 moeten worden ingezet voor klimaatmaatregelen en sociale ondersteuning. Een deel is bestemd om kwetsbare huishoudens en micro-ondernemingen te helpen bij de overgang naar een duurzamere economie.

Dat neemt niet weg dat de hogere kosten eerst kunnen doorwerken in de prijzen die consumenten betalen. Hoeveel een gemiddeld huishouden uiteindelijk extra kwijt zal zijn en in welke mate steunmaatregelen dat effect compenseren, blijft daarom een belangrijke vraag.

Waarom de goedkeuring politiek gevoelig ligt

De invoering van ETS2 kadert in een bredere discussie over de betaalbaarheid van energie en de manier waarop de klimaattransitie wordt gefinancierd. Voorstanders zien een koolstofprijs als een middel om vervuilende brandstoffen minder aantrekkelijk te maken en investeringen in energiebesparing te stimuleren.

Tegenstanders wijzen erop dat gezinnen niet allemaal dezelfde mogelijkheden hebben om hun gedrag of woning aan te passen. Wie in een slecht geïsoleerde woning woont of niet onmiddellijk kan investeren in een warmtepomp of een elektrische wagen, kan minder gemakkelijk op hogere kosten reageren.

Vande Reyde legt vooral de nadruk op die financiële gevolgen. Zijn kritiek is dat de maatregel de belastingdruk voor gewone gezinnen verhoogt, terwijl de overstap naar alternatieven voor veel mensen niet vanzelfsprekend is.