Zwangere vrouwen opgelet: warme dagen zijn gevaarlijker dan gedacht

Belgische onderzoekers slaan alarm

De studie van het Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie (SPE) onderzocht zwangerschappen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië tussen 2012 en 2022. Daarbij werd nagegaan welke impact hogere buitentemperaturen hebben op de gezondheid van moeder en kind. Volgens het Vlaams Departement Zorg tonen de resultaten aan dat blootstelling aan warmte tijdens de zwangerschap niet zonder risico is.

Opvallend is dat het niet alleen gaat om extreme hittegolven. Ook temperaturen die uitzonderlijk hoog zijn voor een bepaalde periode van het jaar blijken een effect te kunnen hebben op zwangere vrouwen. De onderzoekers spreken daarmee van een belangrijk volksgezondheidsvraagstuk, zeker nu warme zomers steeds vaker voorkomen.

Risico op doodgeboorte en vroeggeboorte stijgt

De cijfers uit het onderzoek zijn opvallend. In Vlaanderen werd een verband vastgesteld tussen hogere temperaturen tijdens de zwangerschap en een stijging van verschillende risico's.

Zo lag het risico op foetale sterfte of doodgeboorte volgens het onderzoek tot 70 procent hoger bij blootstelling aan warmte. Daarnaast steeg het risico op vroeggeboorte met 55 procent en het risico op een laag geboortegewicht met 45 procent.

Ook afwijkingen in de groei van de baby kwamen vaker voor. Zowel een te laag als een te hoog geboortegewicht bleek vaker voor te komen wanneer zwangere vrouwen langdurig werden blootgesteld aan hogere temperaturen.

Volgens statisticus Elizaveta Fomenko van het SPE, geciteerd door het Vlaams Departement Zorg, zijn niet alleen hittegolven problematisch. "Zelfs gematigde temperaturen kunnen schadelijk zijn wanneer ze uitzonderlijk hoog zijn voor het seizoen", klinkt het.

Waarom hitte een probleem vormt

Wetenschappers vermoeden dat verschillende biologische processen een rol spelen. Wanneer het lichaam oververhit raakt, moet het harder werken om de temperatuur te reguleren. Daardoor kan de bloedtoevoer naar de placenta beïnvloed worden.

Daarnaast verhoogt warm weer het risico op uitdroging, een lagere bloeddruk en extra stress voor het cardiovasculaire systeem van de moeder. Dat kan gevolgen hebben voor de zuurstof- en voedingsstoffenvoorziening van de foetus.

Internationaal onderzoek wees eerder al in dezelfde richting. De Belgische resultaten bevestigen nu dat deze risico's ook in een gematigd klimaat zoals België zichtbaar zijn.

Wat kunnen zwangere vrouwen doen?

Experts benadrukken dat zwangere vrouwen niet in paniek hoeven te raken, maar wel extra voorzichtig mogen zijn tijdens warme dagen.

Voldoende drinken, inspanningen beperken tijdens de warmste uren van de dag, verkoeling zoeken en binnen blijven wanneer temperaturen pieken, zijn eenvoudige maatregelen die het risico kunnen beperken.

Ook zorgverleners zullen de impact van hitte wellicht steeds meer moeten meenemen in hun adviezen. Klimaatverandering zorgt immers voor langere en frequentere warme periodes, waardoor dit gezondheidsprobleem in de toekomst alleen maar belangrijker dreigt te worden.

De studie van het SPE is daarom meer dan een wetenschappelijke vaststelling. Ze vormt tegelijk een waarschuwing dat hitte niet alleen een ongemak is, maar voor sommige bevolkingsgroepen ook een reëel gezondheidsrisico kan vormen.