Super-El Niño komt eraan: dit zijn de gevolgen voor het weer in 2027

El Niño kan nog maanden doorwerken

Het weerfenomeen dat zich momenteel boven de tropische Stille Oceaan ontwikkelt, krijgt steeds indrukwekkendere proporties. De Wereld Meteorologische Organisatie, de WMO, waarschuwde op 3 september dat El Niño de komende maanden verder zal versterken. Volgens de huidige verwachtingen is er bijna honderd procent kans dat het fenomeen tot februari 2027 blijft aanhouden. 

De oceaantemperaturen in de tropische Stille Oceaan zijn uitzonderlijk hoog. Daardoor kunnen wereldwijd patronen in temperatuur en neerslag veranderen. De WMO waarschuwt dat een zeer sterke El Niño het risico op onder meer overstromingen, droogte en extreme hitte in verschillende delen van de wereld kan vergroten.

Voor België is het verhaal echter minder rechtlijnig. Europa ligt ver verwijderd van de Stille Oceaan en de rechtstreekse invloed van El Niño op ons weer is doorgaans beperkt. Toch bestaat er volgens wetenschappelijk onderzoek wel degelijk een verband dat vooral voor het voorjaar interessant is.

KNMI ziet opvallend signaal voor voorjaar 2027

Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut onderzocht de relatie tussen El Niño en de Europese neerslag. De studie van Geert Jan van Oldenborgh, Gerrit Burgers en Albert Klein Tank analyseerde meer dan een eeuw aan gegevens. Daaruit kwam een duidelijke relatie naar voren tussen sterke El Niño-wintern en meer neerslag in het daaropvolgende voorjaar. 

Het effect strekt zich uit over een brede zone. Die loopt volgens het KNMI van Zuid-Engeland via Noord-Frankrijk, Nederland en België tot Duitsland en verder oostwaarts. Het KNMI omschrijft het verband opvallend duidelijk: “Na een winter met een sterke El Niño krijgen wij steevast te maken met een nat voorjaar.” 

Dat betekent niet dat iedere dag in het voorjaar van 2027 regenachtig zal zijn. Het gaat om een statistische tendens, geen weersvoorspelling voor individuele dagen of weken.

Waarom België hier mogelijk iets van merkt

De timing maakt de ontwikkeling interessant. Als de huidige El Niño inderdaad rond het einde van 2026 of begin 2027 zijn maximale kracht bereikt en vervolgens afzwakt, valt dat samen met de periode die in het KNMI-onderzoek relevant is.

De onderzoekers vonden dat vooral de maanden maart tot en met mei na sterke El Niño-winters vaker natter verlopen. Het KNMI wijst daarbij onder meer op 1983 en 1998. In beide gevallen werd een sterke El Niño gevolgd door een zeer nat voorjaar in Nederland.

Voor België is het signaal dus interessant, maar voorzichtigheid blijft geboden. Het onderzoek zegt niet dat het voorjaar van 2027 noodzakelijk extreem nat wordt. Andere atmosferische patronen kunnen het uiteindelijke weer sterk beïnvloeden.

Geen garantie op extreem weer in België

Ook de recente waarschuwing van de WMO moet daarom in het juiste perspectief worden geplaatst. De organisatie verwacht wereldwijd grotere risico's op extreem weer, maar die gevolgen zijn sterk afhankelijk van de regio.

De WMO spreekt over een El Niño die erg sterk kan worden en mogelijk uitzonderlijke proporties aanneemt. Voor sommige gebieden kan dat grote gevolgen hebben voor regenval en temperaturen, terwijl Europa veel minder rechtstreeks wordt beïnvloed.

Toch is er voor België één concreet aandachtspunt: een natter voorjaar in 2027 behoort statistisch tot de mogelijkheden. Dat kan gevolgen hebben voor landbouw, waterbeheer en de timing van droogte in de daaropvolgende zomer.

Een natte lente betekent bovendien niet automatisch een koele zomer. De toestand van de bodem kan wel een rol spelen in de ontwikkeling van warm weer, maar ook daarvoor zijn meerdere factoren bepalend.

De opvallendste conclusie voor België is daarom niet dat we ons moeten voorbereiden op maandenlang extreem weer. Wel kan de huidige super-El Niño ervoor zorgen dat het voorjaar van 2027 een stuk natter verloopt dan gemiddeld. En precies dat maakt de komende maanden meteorologisch bijzonder interessant.