Klimaatwetenschappers waarschuwen voor 2027: 'Wordt wellicht warmste jaar ooit'

Intense El Niño

El Niño is een natuurlijk klimaatverschijnsel dat zich om de paar jaar voordoet. Wanneer de zeewatertemperatuur rond de evenaar met meer dan één tot twee graden Celsius stijgt, heeft dat een enorm effect op de atmosfeer. Het grote oppervlak aan warm water geeft gigantische hoeveelheden energie af aan de lucht. Hierdoor veranderen wereldwijde luchtstromen en valt er op sommige plekken op aarde extreem veel neerslag, terwijl er elders juist langdurige droogte ontstaat. 

De huidige voorspellingen tonen een zeewatertemperatuur die lokaal zelfs meer dan drie graden boven het gemiddelde kan uitkomen. "Ik heb in onze voorspellingen nog nooit zo'n intens El Niño-signaal gezien", vertelt professor Adam Scaife van het Met Office.

Meer regen en storm voor Noordwest-Europa

Hoewel de kern van El Niño zich duizenden kilometers verderop in de Stille Oceaan bevindt, reikt de invloed ervan tot aan ons deel van de wereld. De verandering in luchtstromen werkt door op de straalstroom, de sterke wind op grote hoogte die het weer in Europa grotendeels bepaalt.

Voor Noordwest-Europa, waaronder het Verenigd Koninkrijk en de Benelux, betekent dit dat de kans op wisselvallig weer toeneemt. Naarmate El Niño richting zijn piek in de winter groeit, stijgt de waarschijnlijkheid van nattere en stormachtigere omstandigheden in de herfst en de vroege winter. 

Waar tropische gebieden zoals Centraal-Amerika en delen van Zuid-Amerika te maken krijgen met droogte, moeten wij ons in Noordwest-Europa juist voorbereiden op een verhoogde kans op lagedrukgebieden met veel neerslag en felle wind.

Waarom klimaatwetenschappers verwachten dat 2027 alle records breekt

Een van de belangrijkste kenmerken van El Niño is dat het vertraagd doorwerkt op de gemiddelde temperatuur van de aarde. De enorme hoeveelheid warmte die door de oceaan aan de atmosfeer wordt afgegeven, bereikt pas na de winterpiek van het fenomeen haar maximale effect op de jaartemperatuur wereldwijd.

El Niño-gebeurtenissen zorgen daardoor voor een stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur, zoals dr. Nick Dunstone van het Met Office uitlegt: “Tijdens grote El Niño-gebeurtenissen komt er aanzienlijk meer warmte vrij uit de oceaan naar de atmosfeer, wat leidt tot een stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur. Dit gebeurt met name in het kalenderjaar dat volgt op de winterpiek van de El Niño."

"Daardoor is het zeer waarschijnlijk dat 2027 het jaar 2024 zal vervangen als warmste jaar ooit gemeten, en dat het opnieuw een jaar wordt waarin de temperatuur tijdelijk de grens van 1,5 graad Celsius boven het pre-industriële niveau overschrijdt.”

Natuurlijke schommelingen bovenop wereldwijde opwarming

Klimaatwetenschappers benadrukken dat het belangrijk is om onderscheid te maken tussen de langetermijntrend van klimaatverandering en kortstondige natuurlijke schommelingen. De aarde warmt geleidelijk op door de uitstoot van broeikasgassen, maar natuurlijke patronen zoals El Niño zorgen voor extra pieken bovenop die stijgende lijn. Het samenkomen van de structurele opwarming van de aarde en een uitzonderlijk sterke El Niño versterkt de druk op wereldwijde ecosystemen en weerpatronen.