Waarom bomen nu al hun bladeren verliezen en het plots herfst lijkt
Het is nog volop zomer, maar in parken en bossen lijkt het alsof de herfst al begonnen is. Bomen verliezen massaal hun bladeren, terwijl we normaal pas in oktober een dergelijk tafereel zien. Wat gebeurt er precies? Het antwoord ligt in de aanhoudende droogte die Vlaanderen teistert en die bomen in een soort overlevingsstand duwt.
Droogte dwingt bomen in overlevingsmodus
Door de warme en droge zomers van de afgelopen jaren kampen heel wat bomen met een gebrek aan water. Wanneer ze langere tijd geen regen krijgen, schakelen ze noodgedwongen over op een soort overlevingsstand. Daarbij laten ze hun bladeren vroeger vallen om zo het verdampingsoppervlak te verkleinen. Op die manier proberen ze hun beperkte waterreserves zoveel mogelijk te sparen. Vooral soorten zoals beuken, lindes en berken zijn bijzonder gevoelig voor die droogtestress en vallen het snelst op.
Neerslagtekort groter dan normaal
Volgens cijfers van het KMI en lokale weerinstanties bedraagt het neerslagtekort in Vlaanderen momenteel meer dan 250 liter per vierkante meter. Aan de kust loopt dat zelfs op tot 280 liter per vierkante meter. De bodem is op veel plaatsen kurkdroog, zeker in regio’s met zandgrond die nauwelijks water vasthoudt. Dat verklaart waarom bomen massaal bladeren verliezen, zelfs midden in augustus. Wat voor voorbijgangers lijkt op een vroegtijdige herfst, is in werkelijkheid een alarmsignaal van de natuur. (Lees verder onder de foto)
Gevolgen voor de bomen zelf
Hoewel bladverlies een verdedigingsmechanisme is, kan het de bomen ook verzwakken. Als de droogte meerdere jaren na elkaar toeslaat en er onvoldoende herstelperiodes zijn, raken bomen uitgeput. In bossen gaat het vaak iets beter dankzij de schaduw en het vochtigere microklimaat, maar in stedelijke omgevingen is de impact veel groter. Daar staan bomen geïsoleerd, vaak op verharde ondergrond, waardoor ze sneller uitdrogen. Het risico bestaat dat ze uiteindelijk onherstelbare schade oplopen en afsterven.
Wat kunnen we doen?
Specialisten pleiten voor een duurzamer waterbeheer. Regenwater beter laten infiltreren in de bodem, inzetten op ontharding en kiezen voor bomen die beter bestand zijn tegen droogte, zijn volgens hen belangrijke stappen. Ook burgers kunnen helpen door jonge aanplantingen tijdens lange droogteperiodes extra water te geven. Als er in de komende weken meer neerslag valt, kunnen veel bomen zich gelukkig herstellen. Maar het blijft duidelijk dat terugkerende droge zomers de natuur steeds meer onder druk zetten.
Gerelateerde artikelen
Recente artikelen
