De maan laat sterren verdwijnen: wanneer kan jij dat bekijken?
Een gewone blik naar de nachtelijke hemel kan binnenkort net iets meer geduld verdienen. Rond de maan speelt zich iets af dat je gemakkelijk mist als je niet weet waarop je moet letten. Het bijzondere moment is ook vanuit Nederland en België te volgen, zolang de wolken meewerken. Alleen is even naar buiten stappen niet voor iedereen voldoende om het goed te zien. Met de juiste voorbereiding maak je veel meer kans om het schouwspel bewust mee te maken.
Wat gebeurt er in de nacht van 27 op 28 oktober?
In de nacht van dinsdag 27 op woensdag 28 oktober schuift de maan voor verschillende sterren van de Plejaden langs. Die sterrenhoop staat ook bekend als het Zevengesternte. Vanaf onze plek op aarde verdwijnen enkele lichtpuntjes tijdelijk achter de maan, waarna ze aan de andere kant opnieuw verschijnen. Zo’n gebeurtenis heet een sterbedekking.
De sterren zelf doven dus niet uit. De maan staat veel dichter bij ons en belemmert tijdelijk het zicht. Vergelijk het met een verre straatlamp die achter een voorbijrijdende vrachtwagen verdwijnt. Alleen speelt dit zich hoog boven je hoofd af en kan je het verdwijnen van een ster met geschikte apparatuur heel precies volgen.
Wanneer moet je klaarstaan om te kijken?
Reserveer grofweg de periode tussen 1 en iets na 3 uur ’s nachts. De plaatselijke tijden van de sterbedekkingen verschillen per locatie en per ster. Voor Antwerpen verdwijnt Taygete bijvoorbeeld rond 1.32 uur achter de maan en verschijnt ze rond 2.41 uur opnieuw. Maia volgt daar rond 1.57 uur en komt rond 2.44 uur weer tevoorschijn.
In Brussel liggen die momenten dicht bij de Antwerpse tijden. In Brugge verdwijnt Taygete al rond 1.30 uur. Het gaat telkens om de plaatselijke kloktijd, dus wintertijd. Zorg dat je minstens tien minuten vóór het gekozen moment klaarstaat. Dan hoef je niet op het laatste ogenblik nog scherp te stellen of de juiste ster te zoeken.
Waarom kijken met het blote oog lastig wordt
De maan is tijdens het verschijnsel nog bijna vol en ongeveer 95 procent verlicht. Dat felle licht maakt de sterren er vlak naast moeilijk zichtbaar. Verwacht daarom geen gemakkelijk waarneembare lichtshow waarbij je zonder hulpmiddelen verschillende sterren ziet verdwijnen. Een telescoop geeft je een betere kans om de afzonderlijke momenten te volgen.
Een verrekijker kan helpen om de omgeving van de maan te verkennen, maar garandeert niet dat je iedere bedekking ziet. Zet hem zo mogelijk op een statief of steun je ellebogen stevig. Een trillend beeld maakt het veel moeilijker om een zwak lichtpuntje vlak naast de heldere maan in het oog te houden.
Wat zijn de Plejaden eigenlijk?
De Plejaden vormen een open sterrenhoop in het sterrenbeeld Stier, op ongeveer 445 lichtjaar afstand. De groep bevat meer dan duizend sterren. Slechts een handvol heldere exemplaren bepaalt het vertrouwde beeld dat je onder een donkere hemel met het blote oog kan herkennen.
De naam Zevengesternte betekent dus niet dat de groep uit precies zeven sterren bestaat. Tijdens deze passage bedekt de maan bovendien slechts een deel van de sterrenhoop. Het is geen moment waarop het volledige groepje ineens uit beeld verdwijnt. Juist het afzonderlijk verdwijnen en terugkomen van sterren maakt deze waarneming interessant.
Zo maak je het jezelf gemakkelijker
Kies vooraf een plek waar je de maan goed kan zien, zonder een dakrand of boom ervoor. Controleer ook of je daar comfortabel een tijdje kan blijven staan of zitten. Een stoel, warme jas en handschoenen maken een nachtelijke waarneming aangenamer. Leg je spullen al binnen klaar, zodat je buiten meteen kan beginnen.
Bekijk vóór je naar bed gaat nog de bewolking in je omgeving. Een correcte astronomische voorspelling biedt geen garantie op helder weer. Bij een gesloten wolkendek blijft het verschijnsel verborgen. Zijn er opklaringen, houd je materiaal dan gereed: een kort helder interval kan genoeg zijn om een gekozen moment mee te pakken.
Blijf ook kijken nadat een ster verdwenen is
Het terugkeren van een ster verdient evenveel aandacht als het verdwijnen. Noteer daarom vooraf beide tijdstippen van de ster die je wil volgen. Gebruik eventueel twee stille alarmen op je telefoon, zodat je tussendoor niet voortdurend op de klok hoeft te kijken. Zet de schermhelderheid laag om jezelf niet telkens te verblinden.
Maak er vooral een gerichte kijkavond van, met haalbare verwachtingen. Je hoeft niet elke bedekking te zien om iets bijzonders mee te maken. Eén lichtpuntje dat achter de maan verdwijnt en later weer verschijnt, maakt de beweging van onze naaste buur plots heel tastbaar.
Gerelateerde artikelen
Recente artikelen
