Dit kun je doen als collega’s achter je rug over je praten

Een roddel op het werk begint vaak kleiner dan je denkt. Een opmerking tijdens de lunch, een gefluisterd verhaal aan de koffieautomaat of een berichtje tussen collega's kan plots een heel eigen leven gaan leiden. Soms stelt het weinig voor, maar het kan ook de sfeer verpesten en zelfs je reputatie raken. Zeker wanneer jij degene bent over wie gepraat wordt, is het verleidelijk om onmiddellijk te reageren. Toch kun je zo'n situatie beter iets slimmer aanpakken.

Waarom wordt er zoveel geroddeld op het werk?

Collega's brengen heel wat uren samen door en praten daardoor vanzelf over elkaar. Dat hoeft niet altijd negatief te zijn. Mensen bespreken wat er tijdens een vergadering gebeurde, vragen zich af waarom iemand een bepaalde beslissing nam of luchten even hun hart na een vervelende werkdag.

Het wordt anders wanneer verhalen persoonlijk worden, feiten worden aangedikt of iemand bewust in een slecht daglicht wordt gezet. Een kleine frustratie kan dan veranderen in een verhaal dat steeds verder door het bedrijf reist.

Daar zit meteen het gevaar. De persoon over wie gesproken wordt, krijgt vaak pas veel later te horen wat er rondgaat en weet niet meer waar het verhaal begonnen is.

Doe zelf niet zomaar mee

Stel dat een collega tijdens de middagpauze begint te vertellen dat iemand op de afdeling "waarschijnlijk binnenkort ontslagen wordt". Misschien weet die collega helemaal niets zeker, maar zo'n verhaal klinkt interessant en krijgt daardoor snel aandacht.

Probeer niet meteen extra informatie los te peuteren. Door vragen te stellen of zelf iets toe te voegen, help je het verhaal verder verspreiden.

Je hoeft het gesprek ook niet dramatisch stil te leggen. Een ander onderwerp aansnijden of aangeven dat je niet weet of het verhaal klopt, kan al voldoende zijn.

Een eenvoudige regel helpt hierbij: vertel over een collega niets waarvan je niet zou willen dat die persoon naast je stond terwijl je het zei.

Wat doe je wanneer er over jou geroddeld wordt?

Dat is natuurlijk moeilijker. Je hoort bijvoorbeeld via een collega dat mensen zeggen dat je nauwelijks iets uitvoert, ruzie hebt met je leidinggevende of op zoek bent naar ander werk. Ga niet meteen de hele afdeling af om jezelf te verdedigen.

Probeer eerst te achterhalen wat er werkelijk gezegd werd. Een verhaal verandert namelijk snel wanneer het van persoon tot persoon wordt doorverteld. Misschien blijkt de oorspronkelijke uitspraak veel minder zwaar dan de versie die uiteindelijk bij jou terechtkwam.

Kijk daarna naar de mogelijke gevolgen. Een flauwe opmerking die na één middag vergeten is, vraagt een andere reactie dan een terugkerend verhaal dat je professionele reputatie aantast.

Soms kun je de collega beter rechtstreeks aanspreken

Blijft hetzelfde verhaal terugkomen en weet je waar het vandaan komt? Dan kan een rustig gesprek veel oplossen.

Kies daarvoor geen moment waarop je boos bent. Spreek de collega liever apart aan en vertel concreet wat je hebt gehoord. Geef de ander ook ruimte om te reageren.

Zinnen als "jij roddelt voortdurend over mij" maken een gesprek snel persoonlijk. Je kunt beter aangeven dat je hebt vernomen dat een bepaald verhaal wordt verteld en dat je problemen liever rechtstreeks bespreekt. Daarmee trek je een grens zonder meteen een ruzie te veroorzaken.

Wanneer wordt roddelen echt problematisch?

Niet iedere vervelende uitspraak is meteen pestgedrag. De ernst zit vaak in de inhoud, frequentie en gevolgen.

Een situatie verdient meer aandacht wanneer iemand voortdurend het doelwit wordt, bewust wordt uitgesloten of wanneer kwetsende en schadelijke verhalen blijven terugkomen. Ook geruchten over iemands privéleven kunnen bijzonder zwaar aankomen.

Op dat moment gaat het niet meer alleen om een vervelend gesprek tijdens de lunch. Het kan invloed krijgen op de samenwerking, het welzijn van een werknemer en de algemene sfeer binnen een team.

Houd concrete gebeurtenissen bij

Merk je dat de situatie blijft duren? Schrijf dan voor jezelf op wat er gebeurt.

Noteer bijvoorbeeld de datum, wat er gezegd of gedaan werd en welke collega's aanwezig waren. Bewaar relevante berichten of mails wanneer die deel uitmaken van het probleem.

Dat betekent niet dat je van iedere vervelende uitspraak een dossier moet maken. Bij een terugkerend probleem helpt concrete informatie wel om later duidelijk uit te leggen wat er precies aan de hand is.

"Mijn collega's praten over mij" is moeilijk te beoordelen. Vijf concrete gebeurtenissen geven een veel duidelijker beeld.

Je kunt hulp zoeken binnen het bedrijf

Lukt het niet om de situatie zelf op te lossen of voelt een rechtstreeks gesprek niet verstandig aan, dan hoef je daar niet alleen mee te blijven rondlopen.

Afhankelijk van de situatie kun je terecht bij je leidinggevende, HR, een vertrouwenspersoon of de preventieadviseur psychosociale aspecten. Welke stap het meest geschikt is, hangt af van wat er precies gebeurt en hoe je werkgever dit georganiseerd heeft.

Zeker wanneer het gedrag blijft terugkomen of ernstiger wordt, is het verstandig om niet eindeloos te wachten.

Let extra goed op met WhatsApp en Teams

Roddelen vindt allang niet meer alleen aan de koffieautomaat plaats. Groepschats en privéberichten hebben het nog gemakkelijker gemaakt om snel iets over een collega te delen.

Daar moet je voorzichtig mee zijn. Een gesproken zin is misschien na enkele minuten vergeten. Een digitaal bericht kan worden doorgestuurd of als screenshot jarenlang blijven bestaan.

Lees daarom een bericht over een collega nog eens voordat je op verzenden drukt. Zou je dezelfde woorden gebruiken wanneer die persoon het gesprek kon meelezen? Zo niet, dan kun je het bericht waarschijnlijk beter niet versturen.

Je hoeft niet elk gerucht te bestrijden

Dit is misschien wel het moeilijkste wanneer je zelf het onderwerp bent. Je wilt dat iedereen onmiddellijk weet hoe het echt zit.

Toch kan jezelf bij iedere collega gaan verdedigen averechts werken. Mensen die het gerucht nog niet hadden gehoord, krijgen het daardoor alsnog te horen. Bovendien houd je het verhaal zelf langer in leven.

Vraag jezelf daarom af hoeveel schade het werkelijk veroorzaakt. Verdwijnt het vanzelf en heeft het geen gevolgen voor je werk? Dan kan negeren de beste oplossing zijn.

Blijft het terugkomen, schaadt het je reputatie of maakt het samenwerken moeilijk? Dan is het tijd om duidelijker op te treden.