Sciensano doet schokkende ontdekkingen in ons afvalwater

Sciensano nam van 24 tot 30 maart 2025 afvalwaterstalen van 17 afvalwaterzuiveringsinstallaties in Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Samen dekken deze installaties een groot deel van de Belgische bevolking.

In de stalen werden analyses uitgevoerd op het gebruik van onder andere cocaïne, MDMA (xtc), amfetamine (speed), methamfetamine en ketamine.

Cocaïne en ketamine wijdverspreid

Cocaïne blijkt wijdverspreid te zijn in België en werd in alle installaties aangetoond. "Het gebruik ligt hoger in het weekend dan tijdens de week, wat aangeeft dat het waarschijnlijk samenhangt met het uitgaans- en nachtleven."

Ketamine blijkt ook populair te zijn. Ketaminegebruik werd in bijna alle installaties vastgesteld. "Het gebruik van deze substantie is dus in tegenstelling tot vijf jaar geleden nu wijdverspreid."

"Hoewel beperkt, wordt het gebruik van methamfetamine aangetroffen in ongeveer de helft van de installaties. Opvallend is dat uitsluitend in Vlaanderen en Brussel."

Crack komt niet enkel in Brussel voor

Crack komt niet enkel in Brussel voor, toont het onderzoek. "In tegenstelling tot het mediabeeld en de publieke perceptie, bevestigt afvalwateranalyse dat crackgebruik ook over het hele land voorkomt en zich niet beperkt tot de hoofdstad."

MDMA en speed populair in Vlaanderen

Er wordt meer MDMA (xtc) gebruikt in Vlaanderen en Brussel dan in Wallonië. "De concentraties stijgen duidelijk naar het einde van het weekend toe. Dat bevestigt dat MDMA vooral een drug is die tijdens het uitgaan wordt gebruikt."

"Het gebruik van amfetamine (speed) is duidelijk meer aanwezig in Vlaanderen dan in andere landsdelen", stelde Sciensano vast.

Jaarlijkse monitoring

Sciensano is van plan om deze monitoring voortaan jaarlijks uit te voeren. "Zodat we de trends in België kunnen opvolgen in tijd en ruimte. Deze analyses zijn internationaal gestandaardiseerd, zodat de resultaten ook kunnen worden vergeleken tussen regio’s, landen en over verschillende jaren", zegt Maarten Degreef, drugexpert bij Sciensano.