1 overlijden per uur: dit is een van de grootste vermijdbare doodsoorzaken in België

Hoewel het aantal rokers in België de voorbije decennia is gedaald, blijft tabaksgebruik een enorme impact hebben op de volksgezondheid. Nieuwe analyses van het Belgische gezondheidsinstituut Sciensano tonen aan dat meer dan 9.500 sterfgevallen per jaar verband houden met roken.

Dat komt neer op ruim 25 overlijdens per dag of ongeveer één overlijden per uur. Daarmee blijft roken één van de belangrijkste oorzaken van vermijdbare sterfte in België. De cijfers wijzen er volgens experts op dat de strijd tegen tabaksgebruik nog lang niet gewonnen is, ondanks de dalende cijfers.

13 procent van de Belgen rookt dagelijks

Volgens recente resultaten uit de Belgische Gezondheidsenquête rookt ongeveer 13 procent van de Belgische bevolking dagelijks. Dat percentage ligt lager dan enkele decennia geleden, maar blijft hoog genoeg om een aanzienlijke impact te hebben op de gezondheid van de bevolking.

Op basis van deze gegevens onderzocht Sciensano hoe het tabaksgebruik evolueert en welke gevolgen dat heeft voor ziekten, overlijdens en de gezondheidszorg. Uit de analyses blijkt dat roken nog steeds verantwoordelijk is voor een aanzienlijk deel van de ziektelast in België. Het gebruik van tabak verhoogt het risico op tal van ernstige aandoeningen.

Roken verhoogt het risico op kanker, hartziekten en longaandoeningen

De gezondheidsrisico's van roken zijn al jarenlang bekend, maar de nieuwe cijfers tonen aan dat de impact nog steeds enorm is. Volgens Sciensano draagt roken in belangrijke mate bij aan verschillende vormen van kanker, cardiovasculaire aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en chronische luchtwegaandoeningen. Deze ziekten behoren tot de belangrijkste doodsoorzaken in België.

Door de schadelijke stoffen in tabaksrook worden organen en bloedvaten langdurig beschadigd. Daardoor kunnen ernstige gezondheidsproblemen ontstaan die vaak jarenlang gevolgen hebben voor de levenskwaliteit van patiënten.

Ongeveer 8 procent van alle sterfgevallen houdt verband met roken

De analyses van Sciensano tonen aan dat roken verantwoordelijk is voor ongeveer 8 procent van alle sterfgevallen in België. Dat betekent dat bijna één op de twaalf overlijdens rechtstreeks of onrechtstreeks verband houdt met tabaksgebruik. Ondanks de vooruitgang die de afgelopen jaren werd geboekt, blijft het aantal slachtoffers bijzonder hoog.

Epidemioloog Brecht Devleesschauwer wijst erop dat achter deze cijfers duizenden persoonlijke drama's schuilgaan. "Een groot deel van deze ziektelast zou eenvoudigweg niet bestaan als mensen niet rookten. Achter elk cijfer schuilen ziekten en overlijdens die voorkomen hadden kunnen worden.”

Doel van een rookvrije generatie tegen 2040 komt in gevaar

België heeft de ambitie uitgesproken om tegen 2040 een rookvrije generatie te creëren. Dat betekent dat roken tegen die tijd uitzonderlijk moet worden en nog slechts een zeer klein deel van de bevolking tabaksproducten gebruikt.

Volgens de nieuwe analyses van Sciensano evolueren de huidige trends echter te traag om die doelstelling zonder bijkomende maatregelen te halen. Hoewel het aantal rokers blijft afnemen, gaat die daling volgens onderzoekers niet snel genoeg om de vooropgestelde doelstellingen binnen de gewenste termijn te bereiken.

Maatregelen tegen roken blijven volgens experts noodzakelijk

Volgens Brecht Devleesschauwer behoren maatregelen die tabaksproducten minder zichtbaar, minder toegankelijk en duurder maken tot de meest effectieve instrumenten om het aantal rokers verder terug te dringen.

“Beleidsmaatregelen die tabaksproducten minder zichtbaar, minder toegankelijk en duurder maken, behoren tot de meest effectieve manieren om roken te verminderen en tabaksgerelateerde ziekten en sterfgevallen in België te voorkomen”, zegt hij.

Door dergelijke maatregelen verder uit te bouwen kunnen volgens experts duizenden gevallen van ziekte en sterfte worden voorkomen.