Leven rijke Belgen langer dan arme landgenoten?

Lang leven hangt samen met welvaart

Volgens cijfers van de Statbel bedraagt de gemiddelde levensverwachting in België vandaag iets meer dan 82 jaar. Dat cijfer stijgt al decennialang dankzij betere gezondheidszorg, voeding en levensomstandigheden.

Toch tonen analyses van Sciensano aan dat die levenswinst niet gelijk verdeeld is. Op een pagina rond gezondheidsongelijkheid stelt de instelling dat sociaaleconomische verschillen een duidelijke impact hebben op onder meer gezonde levensverwachting.

Nog explicieter formuleerde Sciensano het naar aanleiding van Wereldgezondheidsdag: “We stellen vast dat mensen met een hogere sociaaleconomische status (hoger inkomen en hoger opgeleid) niet alleen langer leven maar ook meer levensjaren in een goede gezondheid doorbrengen”, klinkt het daar.

Ook de woonplaats speelt een rol. In sommige armere regio’s ligt de levensverwachting lager dan in welvarendere gebieden. Factoren zoals luchtkwaliteit, huisvesting en toegang tot zorg beïnvloeden rechtstreeks de gezondheid van inwoners.

Daarnaast blijkt dat hoger opgeleiden gemiddeld meer gezonde levensjaren hebben. Ze leven dus niet alleen langer, maar blijven ook langer actief en gezond.

Armoede verhoogt gezondheidsrisico’s

Financiële onzekerheid heeft een grote impact op gezondheid. Mensen met lagere inkomens ervaren vaker stress, wonen gemiddeld ongezonder en hebben meer kans op chronische aandoeningen.

Een studie van de KU Leuven wijst erop dat armoede in België structureel samenhangt met slechtere levensomstandigheden. Gezinnen in armoede hebben bijvoorbeeld minder toegang tot gezonde voeding of sportactiviteiten.

Ook medische zorg wordt soms uitgesteld om financiële redenen. Tandzorg, brillen of specialistische behandelingen blijven voor sommige gezinnen moeilijk betaalbaar.

Volgens onderzoekers stapelen verschillende problemen zich vaak op. Mensen in kwetsbare situaties hebben vaker ongezonde jobs, meer stress en minder kansen om preventief met gezondheid bezig te zijn.

“Er bestaan aanzienlijke sociaaleconomische ongelijkheden”, stelt Sciensano over de verschillen in gezonde levensverwachting tussen bevolkingsgroepen.

Gezonde levensjaren zijn ongelijk verdeeld

Niet alleen de totale levensduur verschilt, ook de kwaliteit van die extra jaren varieert sterk. Volgens cijfers van Gezond België brengen hoger opgeleiden gemiddeld meer jaren door zonder ernstige gezondheidsproblemen.

Bij lager opgeleiden komen aandoeningen zoals diabetes, hartproblemen en obesitas vaker voor. Ook psychische problemen blijken sterker aanwezig in financieel kwetsbare groepen.

Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen, maar brengen tegelijk meer jaren door met gezondheidsproblemen. Gezonde levensverwachting blijft daarom minstens even belangrijk als het aantal levensjaren zelf.

Experts benadrukken bovendien dat gezondheid niet louter een individuele keuze is. Wie in een buurt woont met weinig groen, veel verkeersdrukte of beperkte sportmogelijkheden, heeft minder kansen op een gezonde levensstijl.

Ongelijkheid blijft een maatschappelijke uitdaging

Gezondheidsverschillen tussen rijke en arme Belgen blijven een belangrijk aandachtspunt voor beleidsmakers. Onderzoekers wijzen erop dat gezondheidsongelijkheid samenhangt met onderwijs, werk, huisvesting en sociale bescherming.

Volgens Sciensano is “de levensverwachting hoger in groepen met een hogere sociaaleconomische status vergeleken met groepen met een lagere sociaaleconomische status.”

Experts pleiten daarom voor meer investeringen in preventie en toegankelijke gezondheidszorg. Ook maatregelen rond armoedebestrijding en betere woonkwaliteit kunnen volgens hen bijdragen aan een gezondere bevolking.

Hoewel Belgen gemiddeld ouder worden, blijft de kloof tussen rijk en arm zichtbaar. De uitdaging ligt de komende jaren niet alleen in langer leven, maar vooral in gezonder leven voor iedereen.