NMBS voert verandering door voor wie treinticket wil kopen vanaf 1 juli

Met deze nieuwe maatregel wil de NMBS de strijd tegen fraude verder opvoeren en de bestaande regelgeving verduidelijken. De spoorwegmaatschappij had deze verandering eind maart al aangekondigd.

De nieuwe regeling betekent een belangrijke gedragsverandering voor reizigers die gewend waren om hun ticket pas tijdens de treinrit aan te schaffen. Vanaf juli behoort die mogelijkheid definitief tot het verleden.

Ticket kopen vóór het instappen wordt verplicht

De basisregel die de NMBS voortaan strikter wil toepassen, is eenvoudig: iedere reiziger moet een geldig vervoersbewijs bezitten voordat hij of zij de trein betreedt. Dat ticket kan worden gekocht via de NMBS-app, de website, een ticketautomaat of een loket in het station. Zodra de reiziger op de trein stapt zonder geldig vervoersbewijs, wordt dat beschouwd als een overtreding.

Volgens de spoorwegmaatschappij moet deze aanpak bijdragen aan een eerlijker systeem waarbij alle reizigers dezelfde regels volgen. Bovendien wil men het aantal discussies en uitzonderingen tijdens controles beperken.

Voor frequente treinreizigers verandert er in de praktijk weinig, aangezien de meeste tickets vandaag al digitaal of vooraf worden aangekocht. Toch zullen vooral occasionele reizigers en toeristen extra aandacht moeten besteden aan de nieuwe regels.

Flex Abonnement en Brupass blijven vooraf activeren

Voor reizigers met een Flex Abonnement of een digitaal Brupass-ticket verandert de werkwijze in principe niet. Zij moeten, net zoals vandaag, hun reisdag vooraf activeren via de NMBS-app voordat ze op de trein stappen. Zonder die activatie wordt het vervoersbewijs niet als geldig beschouwd tijdens een controle.

De NMBS benadrukt dat ook digitale tickets onder dezelfde regels vallen als papieren vervoersbewijzen. Het tijdig activeren van een ticket of abonnement blijft daarom de verantwoordelijkheid van de reiziger.

Wat gebeurt er als je zonder ticket reist?

Wie vanaf 1 juli 2026 geen geldig vervoersbewijs kan voorleggen tijdens een controle, krijgt niet langer de mogelijkheid om ter plaatse een gewoon ticket aan te kopen.

In eerste instantie krijgt de reiziger wel de kans om zich alsnog in regel te stellen. Daarvoor moet binnen een termijn van 14 kalenderdagen een bedrag van 90 euro worden betaald.

Deze regeling vervangt de vroegere praktijk waarbij reizigers soms nog tijdens de rit een ticket konden aanschaffen via de treinbegeleider. De NMBS wil hiermee duidelijk maken dat het ontbreken van een geldig ticket niet langer wordt beschouwd als een administratieve vergissing, maar als een overtreding van de vervoersvoorwaarden.

Boetes kunnen oplopen tot 500 euro

Wie de verschuldigde 90 euro niet betaalt binnen de voorziene termijn van 14 dagen, riskeert een veel hogere administratieve sanctie. In dat geval kan een boete van 250 euro worden opgelegd. Voor reizigers die herhaaldelijk zonder geldig vervoersbewijs worden betrapt, kunnen de sancties nog zwaarder uitvallen.

Bij recidive kan de administratieve boete oplopen tot 500 euro. Daarmee wil de NMBS een krachtig signaal geven dat zwartrijden niet langer wordt getolereerd. De spoorwegmaatschappij verwacht dat strengere controles en hogere financiële gevolgen een afschrikkend effect zullen hebben op fraudeurs.

Uitzondering bij defecte ticketautomaten

De NMBS voorziet wel een belangrijke uitzondering voor situaties waarin reizigers objectief geen ticket konden kopen. Wanneer een ticketautomaat defect is, wordt de treinbegeleider daar automatisch van op de hoogte gebracht. Reizigers die daardoor geen geldig ticket konden aanschaffen, worden niet beschouwd als fraudeurs.

Bij een controle krijgen zij geen betalingsverzoek van 90 euro. Wel krijgen ze een termijn van 14 dagen om alsnog het ticket aan de normale prijs te betalen. Deze uitzondering moet voorkomen dat reizigers worden gesanctioneerd voor technische problemen waar zij zelf geen verantwoordelijkheid voor dragen.

Waarom voert de NMBS deze maatregel in?

Volgens de NMBS maakt het stopzetten van de ticketverkoop aan boord deel uit van een bredere aanpak tegen fraude op het spoorwegnet. Door alle reizigers te verplichten hun vervoersbewijs vooraf aan te schaffen, wordt de controle eenvoudiger en ontstaat er meer duidelijkheid over de regels. 

Tegelijk wil de spoorwegmaatschappij het aantal zwartrijders verminderen en de inkomsten beschermen die nodig zijn voor de uitbouw van het openbaar vervoer.