Interview. Zijn Belgische muggen gevaarlijk? Dit zegt viroloog Steven Van Gucht

Muggen zijn wereldwijd het dodelijkste dier

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn muggen verantwoordelijk voor de meeste sterfgevallen die door dieren worden veroorzaakt. Jaarlijks overlijden wereldwijd tussen de 700.000 en 750.000 mensen aan ziekten die via muggen worden overgedragen, zoals malaria, dengue en gele koorts.

Steven Van Gucht bevestigt dat muggen wereldwijd een grote rol spelen bij de verspreiding van infectieziekten. "Muggen zijn wereldwijd de nummer één in het overdragen van ziektes", vertelt hij aan Redactie24.

Belgische muggen dragen nauwelijks gevaarlijke virussen

Toch betekent dat niet dat Belgen zich vandaag zorgen moeten maken wanneer ze in hun tuin worden gestoken. Volgens professor Steven Van Gucht hebben we in West-Europa voorlopig geluk. De muggen die hier het vaakst voorkomen, vormen momenteel geen gevaar voor de volksgezondheid.

"Wij hebben toch wel geluk met de muggen in België. Op dit moment dragen die nauwelijks gevaarlijke virussen of andere ziekteverwekkers met zich mee die ons ziek kunnen maken."

De gewone Belgische huissteekmug, ook wel de Culex-mug genoemd, staat vandaag niet bekend als een verspreider van gevaarlijke virussen in ons land.

In Zuid-Europa is de situatie anders

Wie naar landen zoals Italië of Griekenland reist, komt wel in een andere situatie terecht. "Wanneer je naar het zuiden van Europa gaat, verandert de situatie. Muggen kunnen daar het West-Nijlvirus overdragen."

Dat virus circuleert vooral tussen vogels. Muggen raken besmet wanneer ze vogels steken en kunnen het virus vervolgens doorgeven aan andere vogels of, in uitzonderlijke gevallen, aan mensen.

Klimaatverandering kan ook België beïnvloeden

Hoewel Belgische muggen vandaag dus nauwelijks belangrijke ziekteverwekkers verspreiden, houden wetenschappers de evolutie goed in de gaten. Door de opwarming van het klimaat schuift het leefgebied van sommige virussen steeds verder op naar het noorden.

Bovendien kunnen lokale muggen ook betere verspreiders van virussen worden wanneer de temperaturen hoger worden. Bij hogere omgevingstemperaturen kunnen sommige virussen, zoals het West-Nijlvirus, immers sneller vermeerderen in muggen.

Dat het virus dichterbij komt, bleek ook vorig jaar. "We hebben in augustus vorig jaar het West-Nijlvirus vastgesteld bij een kraai en twee kauwen in de buurt van Mechelen en het noorden van Brabant." Het West-Nijlvirus kan België dus ook bereiken via wilde vogels.Kleine kans, maar wetenschappers blijven alert

Volgens Van Gucht is het op dit moment nog nooit aangetoond dat Belgische muggen het West-Nijlvirus lokaal verspreiden, ook al doen de besmette kraaien het tegendeel vermoeden.. Toch zou dat in de toekomst kunnen veranderen. "Naarmate de zomers hier warmer worden, kunnen onze gewone huissteekmuggen geschikter worden om als drager van het virus te fungeren."

Toch verwacht hij geen plotselinge toename van besmettingen. "Het zal geen enorme omvang aannemen. Op dit moment is de kans zeer klein dat mensen hier het West-Nijlvirus oplopen." Tot nu toe werd in België nog nooit een geval vastgesteld waarbij iemand het West-Nijlvirus lokaal opliep na een muggenbeet.

Kleine kans, maar wetenschappers blijven alert

Volgens Van Gucht is het op dit moment nog niet aangetoond dat Belgische muggen het West-Nijlvirus lokaal verspreiden, ook al doen de besmette kraaien het tegendeel vermoeden. Toch zou dat in de toekomst kunnen veranderen. "Naarmate de zomers hier warmer worden, kunnen onze gewone huissteekmuggen geschikter worden om als drager van het virus te fungeren."

Toch verwacht de viroloog geen plotselinge toename van besmettingen. "Het zal geen enorme omvang aannemen. Op dit moment blijft de kans zeer klein dat mensen hier het West-Nijlvirus oplopen." Tot nu toe werd in België nog nooit een geval vastgesteld waarbij iemand het West-Nijlvirus lokaal opliep na een muggenbeet.