Zo bescherm je jezelf nog beter tegen het westnijlvirus

Twee overlijdens na besmetting in Vlaanderen

In Vlaanderen zijn twee mensen overleden na een besmetting met het westnijlvirus. Beiden behoorden tot een risicogroep voor een ernstig ziekteverloop. Verdere persoonlijke gegevens zijn niet bekendgemaakt. Bij de bekendmaking waren veertien besmettingen bevestigd, maar dat cijfer omvat niet alle mensen die het virus hebben opgelopen: veel infecties blijven onopgemerkt.

Ongeveer 80 procent van de besmette mensen krijgt geen klachten. Een kleinere groep ontwikkelt bijvoorbeeld koorts, hoofdpijn, spierpijn of vermoeidheid. Bij ongeveer 1 procent ontstaat ernstige ziekte, zoals een hersenontsteking of hersenvliesontsteking. Dat percentage slaat op mensen die besmet zijn geraakt, niet op iedereen die een muggenbeet krijgt. Vooral ouderen en mensen met een verminderde weerstand zijn kwetsbaar.

Bescherm je al vóór de muggen beginnen te hinderen

Het westnijlvirus kan worden overgebracht door de gewone huismug. Je hoeft dus geen tijgermug te zien om aandacht te besteden aan bescherming. De muggen die het virus kunnen verspreiden, zijn vooral tijdens de schemering en ’s nachts actief. Trek daarom al bedekkende kleding aan voordat je ’s avonds buiten gaat zitten.

Een lange broek, lange mouwen en bedekte voeten verkleinen de hoeveelheid blootgestelde huid. Kies bij voorkeur ruime kleding: muggen kunnen door sommige dunne of strak aansluitende stoffen heen steken. Alleen een lange broek aantrekken terwijl je enkels en armen onbedekt blijven, laat nog voldoende plaatsen over waar ze kunnen prikken.

Kies een werkzaam middel en smeer zorgvuldig

Voor een onbedekte huid bestaan insectenwerende middelen met bewezen werking, onder meer met DEET, icaridine, IR3535 of citriodiol. Kijk naar de werkzame stof en de gebruiksaanwijzing. Hoe vaak je opnieuw moet smeren en voor welke leeftijden een product geschikt is, verschilt per middel.

Verdeel het product zorgvuldig over de onbedekte huid. Het beschermt alleen waar je het aanbrengt, dus vergeet bijvoorbeeld je enkels niet. Vermijd ogen, mond, wondjes en geïrriteerde huid. Breng het niet aan op kinderhanden, die gemakkelijk in de mond of bij de ogen terechtkomen. Vraag bij jonge kinderen en tijdens de zwangerschap advies aan je apotheker over een geschikt product.

Vertrouw voor bescherming tegen besmettingen niet op citronellaproducten, muggenarmbandjes, ultrasone apparaatjes of vitamine B1. Die bieden onvoldoende bescherming. Citriodiol in een geschikt insectenwerend product mag je bovendien niet verwarren met zomaar een flesje etherische olie van citroeneucalyptus.

Hou muggen buiten je slaapkamer

Met horren en een goed geplaatst muggennet voorkom je dat je uitsluitend op een huidproduct moet rekenen. Controleer of het gaas goed aansluit en geen scheuren heeft. Een open raam zonder hor geeft muggen opnieuw toegang, ook als je vlak daarvoor de slaapkamer hebt gecontroleerd.

Een klamboe kan helpen wanneer je de kamer niet muggenvrij krijgt. Zorg dat het net volledig sluit en stop de randen waar mogelijk onder de matras. Een ventilator kan aanvullend helpen om muggen op afstand te houden. Airconditioning alleen biedt onvoldoende bescherming; combineer verschillende maatregelen.

Loop elke week even door je tuin

Ook stilstaand water verwijderen hoort bij muggenpreventie. Muggen gebruiken water om hun eitjes en larven te laten ontwikkelen. Controleer daarom wekelijks je terras en tuin. Denk aan onderschotels van bloempotten, emmers, gieters en speelgoed waarin regenwater blijft staan.

Giet overbodig water weg, ververs water dat nodig blijft en sluit een regenton af met een passend deksel of fijn muggengaas. Bewaar lege emmers en gieters omgekeerd. Die kleine ingrepen nemen mogelijke broedplaatsen weg, al vervangen ze de bescherming van je huid en woning niet.

Wanneer moet je medische hulp zoeken?

Een jeukende muggenbeet betekent op zichzelf niet dat je het westnijlvirus hebt. Neem wel contact op met je huisarts als je koorts en griepachtige klachten krijgt en je duidelijk zieker voelt dan bij een gewone griep. Vermeld eventuele muggenbeten of een recente reis.

Bij alarmsymptomen zoals nekstijfheid, verwardheid of verlammingsverschijnselen is onmiddellijk medische hulp nodig. Ook plotselinge ernstige hoofdpijn of opvallende sufheid vraagt een dringende beoordeling. Voor mensen is geen vaccin tegen westnijlkoorts beschikbaar. Muggenbeten voorkomen blijft daarom de belangrijkste manier om je risico te verkleinen.