Gevaarlijke muggenbeet en geen vaccin: zo bescherm je jezelf tegen het westnijlvirus

Hoe wordt het westnijlvirus overgedragen?

Het westnijlvirus is een infectieziekte die van origine hoofdzakelijk bij vogels voorkomt. De overdracht vindt plaats via muggen, waaronder de doodgewone huismug die in België en Nederland massaal rondvliegt. Wanneer een mug zich voedt met het bloed van een besmette vogel, draagt het insect de ziektekiem bij zich en kan deze vervolgens doorgeven aan mensen of andere zoogdieren zoals paarden. 

Een mens of paard geldt hierbij als een zogeheten eindgastheer: het westnijlvirus bouwt in ons bloed geen hoge concentraties op, waardoor muggen de ziekte niet verder kunnen verspreiden via menselijke tussenkomst en directe overdracht tussen mensen onderling vrijwel onmogelijk is.

Risico's

De meeste infecties verlopen uiterst mild of zelfs ongemerkt. Zo'n tachtig procent van de besmette personen ondervindt helemaal geen symptomen. Een kleine twintig procent krijgt te maken met milde, griepachtige klachten zoals plotselinge koorts, hoofdpijn, spierpijn en incidenteel een lichte huiduitslag. 

In zeldzame gevallen, bij ongeveer één procent van de infecties, kan het virus echter doordringen tot het centrale zenuwstelsel. Dit leidt soms tot ernstige complicaties zoals hersenvliesontsteking of hersenontsteking. Vooral ouderen en mensen met een verminderde weerstand lopen een verhoogd risico op een ernstig ziekteverloop. Dat verklaart waarom gezondheidsdiensten de recente situaties op de voet volgen.

Preventie in en rondom de woning

Aangezien er momenteel geen specifiek vaccin of antiviraal geneesmiddel beschikbaar is om een besmetting bij mensen te voorkomen of direct te genezen, richt de meest effectieve bescherming zich op de bestrijding en wering van muggen. 

Stilstaand water vormt de ideale broedplaats voor muggenlarven. Door regenpijpen regelmatig schoon te maken en regentonnen goed af te sluiten met een deksel of fijnmazig gaas, vermindert het aantal voortplantingsplekken aanzienlijk. Het leegmaken van gieters, bloempotten, vogelbadjes en speelgoed waarin regenwater blijft staan is een eenvoudige maar doeltreffende maatregel om de lokale muggenpopulatie direct in de eigen omgeving in te dammen.

Naast de aanpak van de tuin helpt het buitenhouden van insecten in de woning om nachtelijke beten te voorkomen. Het installeren van goed passende horren voor ramen en deuren zorgt voor een barrière zonder dat dit ten koste gaat van de ventilatie. Voor de slaapkamer biedt de toepassing van een muggennet of klamboe extra zekerheid, vooral wanneer de woning niet volledig is afgeschermd met horren.

Hoe bescherm je je tegen het westnijlvirus?

Tijdens de schemering en in de avonduren, wanneer de meeste huismuggen het actiefst zijn, helpt het aanpassen van kleding om de kans op een insectenbeet te minimaliseren. Het dragen van bedekkende, loszittende kleding met lange mouwen en lange broekspijpen verkleint het contactoppervlak voor muggen aanzienlijk. Lichte kleuren zijn hierbij aan te raden, aangezien donkere tinten muggen sneller aantrekken.

Voor de onbedekte huid, zoals het gezicht en de handen, biedt het aanbrengen van een effectief anti-muggenmiddel een krachtige bescherming. Insectenspray met een werkzame stof zoals DEET, Icaridin of Citriodiol schrikt muggen effectief af.