Rode Kruis neemt extra maatregelen door nieuw virus

Rode Kruis grijpt in door westnijlvirus

Het westnijlvirus leidt in België tot extra waakzaamheid bij bloeddonaties. Rode Kruis-Vlaanderen maakte op 17 augustus 2026 bekend dat het, op aanbeveling van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten, een bijkomende voorzorgsmaatregel invoert. Donaties worden in bepaalde situaties extra getest op het virus.

Het Rode Kruis spreekt daarbij niet over een algemene gezondheidsmaatregel voor iedereen. De focus ligt op de veiligheid van bloed en bloedproducten. Dat is belangrijk omdat een infectie die bij een donor aanwezig is, in principe via een bloedtransfusie kan worden doorgegeven aan een patiënt.

Op de website van het Rode Kruis staat dat alle afgenomen bloed in het laboratorium wordt onderzocht op infecties. Naast de standaardtesten worden ook andere parameters gecontroleerd. Het westnijlvirus maakt nu, afhankelijk van de omstandigheden, deel uit van de extra waakzaamheid.

De organisatie benadrukt op haar website dat bloedveiligheid een absolute prioriteit is. Dat past binnen de wettelijke verantwoordelijkheid van Rode Kruis-Vlaanderen als erkende bloedinstelling.

Wat is het westnijlvirus precies?

Het westnijlvirus is een virus dat voornamelijk door muggen wordt overgedragen. Mensen kunnen besmet raken na een beet van een besmette mug. De meeste besmette personen ontwikkelen geen of slechts milde klachten, maar in een klein deel van de gevallen kan een ernstiger ziektebeeld ontstaan.

Voor de bloedvoorziening is vooral belangrijk dat iemand besmet kan zijn zonder meteen duidelijke symptomen te hebben. Daardoor kan een donor zich gezond voelen terwijl het virus toch aanwezig is.

Dat verklaart waarom extra laboratoriumtesten een belangrijke rol spelen. Het Rode Kruis wijst zelf op het belang van testen en waarschuwt tegelijkertijd voor de zogenaamde vensterperiode. Dat is de periode tussen een besmetting en het moment waarop een infectie via een laboratoriumtest aantoonbaar wordt.

Volgens de informatie van het Rode Kruis kan een recente infectie daardoor aanvankelijk nog niet zichtbaar zijn. De organisatie vraagt donoren daarom om mogelijke besmettingsrisico's altijd te melden. “Veiligheid is de absolute prioriteit”, benadrukt het Rode Kruis op zijn website bij de informatie over bloedveiligheid.

Extra test moet bloedvoorziening beschermen

De nieuwe maatregel draait uiteindelijk om één doel: voorkomen dat besmet bloed bij een patiënt terechtkomt. Het Rode Kruis test donaties standaard al op verschillende infecties, waaronder hiv, syfilis, hepatitis B en hepatitis C. Bij afwijkende resultaten wordt de donatie niet gebruikt voor transfusie.

De organisatie legt uit dat een donatie wordt vernietigd wanneer laboratoriumtests aantonen dat ze niet geschikt is voor patiënten. Dat geldt onder meer wanneer virussen of bacteriën aanwezig zijn die via het bloed kunnen worden overgedragen.

Voor het westnijlvirus geldt hetzelfde principe. Extra testen kunnen helpen om besmettingen sneller op te sporen en te verhinderen dat een besmette donatie in de bloedvoorraad terechtkomt.

Het Rode Kruis heeft bovendien al langer ervaring met het virus. In een ouder jaarverslag beschreef de organisatie hoe het West-Nijlvirus al jaren werd opgevolgd als mogelijke bedreiging voor de bloedvoorraad. Daarbij werden preventieve maatregelen genoemd zoals tijdelijke uitstelperiodes voor donoren en bijkomende laboratoriumanalyses. De huidige maatregel toont dat de bloedveiligheid voortdurend wordt aangepast aan nieuwe epidemiologische risico's.

Moeten bloeddonoren zich zorgen maken?

De extra controles betekenen niet dat elke bloeddonor besmet is of dat de bloedvoorziening onveilig zou zijn. Integendeel: de bijkomende test is juist bedoeld als preventieve veiligheidsmaatregel.

Het Rode Kruis blijft bovendien oproepen om bloed te geven. Dat is belangrijk omdat ziekenhuizen dagelijks afhankelijk zijn van voldoende bloedproducten. De organisatie meldde eind juli nog dat de bloedvoorraad onder druk stond, met onder meer bijzonder lage voorraden van O-negatief en B-negatief.

Voor donoren blijft het vooral belangrijk om eerlijk te antwoorden op de medische vragen en mogelijke risico's te melden. Wie twijfelt over een recente infectie of een mogelijke blootstelling, kan volgens het Rode Kruis vertrouwelijk contact opnemen.