Binnenkort ook meer betalen voor frisdrank door extra belasting?

Heffing op suikerhoudende dranken

Duitsland gaat vanaf 2028 een heffing invoeren op suikerhoudende dranken. De maatregel maakt deel uit van een breed pakket hervormingen dat woensdag door de regering in Berlijn werd goedgekeurd. Het doel is duidelijk: de stijgende obesitascijfers aanpakken en tegelijk de druk op het zorgstelsel verminderen.

De precieze details van de heffing moeten nog verder uitgewerkt worden. Het exacte tarief ligt dus nog niet vast. Wel wordt de jaarlijkse opbrengst van de taks momenteel geraamd op ongeveer 450 miljoen euro. Met dat geld wil de Duitse regering preventieprogramma’s en gezondheidsinitiatieven financieren.

Obesitas blijft stijgen in België

De discussie over een suikertaks leeft ook in België, zeker nu obesitas steeds vaker voorkomt. Volgens cijfers uit de Gezondheidsenquête 2023-2024 van Sciensano heeft ongeveer 49,7 procent van de Belgische volwassenen overgewicht. Ongeveer 17 procent kampt met obesitas.

Die cijfers stijgen bovendien al jarenlang. In 1997 had ongeveer 10,8 procent van de Belgische volwassenen obesitas. Vandaag ligt dat percentage dus aanzienlijk hoger.

Voorstanders zien voordelen voor gezondheid

Voorstanders van een suikertaks zeggen dat zo’n maatregel mensen kan aanzetten om minder suikerhoudende frisdranken te kopen en gezondere keuzes te maken. In landen zoals het Verenigd Koninkrijk hebben sommige producenten hun recepten aangepast nadat er een belasting op suikerhoudende dranken werd ingevoerd. Verschillende frisdranken bevatten daar vandaag minder suiker dan vroeger.

Ook overheden zien in zo’n heffing een manier om extra middelen vrij te maken voor gezondheidszorg en preventiecampagnes. Duitsland wil de opbrengst van de nieuwe taks bijvoorbeeld gebruiken voor preventieprogramma’s.

Critici vrezen hogere kosten voor gezinnen

Tegenstanders plaatsen tegelijk heel wat kanttekeningen bij de maatregel. Zij vinden dat zo’n taks vooral gewone gezinnen raakt, omdat frisdrank opnieuw duurder wordt terwijl veel mensen het financieel al moeilijk hebben.

Critici wijzen er ook op dat obesitas veel complexer is dan alleen suikerhoudende dranken. Volgens hen lost een extra belasting het probleem dus niet volledig op.

Experts benadrukken dat factoren zoals beweging, algemene voeding, slaap, stress, schermtijd en levensstijl allemaal een belangrijke rol spelen bij obesitas. Daarom zeggen veel gezondheidsexperts dat een suikertaks enkel echt effect kan hebben wanneer die gecombineerd wordt met andere maatregelen.

Daarbij wordt vaak gedacht aan gezondere voeding goedkoper maken, meer sport en beweging stimuleren, betere voedingseducatie en strengere regels rond marketing gericht op kinderen.

Belgische discussie mogelijk opnieuw geopend

België kent vandaag al een belasting op bepaalde frisdranken, maar de discussie over strengere maatregelen zou door de Duitse plannen opnieuw kunnen oplaaien. Zeker nu obesitascijfers blijven stijgen, groeit de vraag welke maatregelen overheden nog kunnen nemen om gezondheidsproblemen op lange termijn af te remmen.

Tegelijk blijft het debat gevoelig, omdat gezondheid, koopkracht en levensstijl daarbij rechtstreeks met elkaar botsen.