Loont werken nog wel in België? 52,5% van loon alleenstaande gaat naar de staat

Ter vergelijking: het gemiddelde binnen de OESO bedraagt 35,1 procent. België zit daar dus 17,4 procentpunten boven. Zelfs Nederland, dat vaak als een land met stevige lasten wordt beschouwd, blijft met 35,9 procent bijna perfect rond het OESO-gemiddelde. Het verschil toont nogmaals hoe uitzonderlijk zwaar werken in België wordt belast, zeker voor alleenstaanden zonder fiscale voordelen via kinderen of een partner. 

Wat betekent die tax wedge precies?

De OESO gebruikt de tax wedge als internationale maatstaf om de belastingdruk op arbeid te vergelijken. Die indicator kijkt niet alleen naar de personenbelasting die een werknemer betaalt, maar ook naar de sociale bijdragen van zowel werknemer als werkgever. Daar worden eventuele cashvoordelen voor gezinnen van afgetrokken. Het resultaat is het verschil tussen wat een werkgever betaalt en wat die werknemer uiteindelijk netto overhoudt.

Hoe hoger die tax wedge, hoe kleiner de stimulans om te werken of om mensen aan te werven. Werknemers houden minder netto over van hun inspanningen, terwijl werkgevers geconfronteerd worden met hogere loonkosten. De OESO wijst er expliciet op dat een hoge tax wedge de prikkels om te werken en te ondernemen kan verzwakken. 

Werken moet opnieuw lonen

De regering-De Wever heeft al langer de ambitie uitgesproken om werken aantrekkelijker te maken en ervoor te zorgen dat mensen meer overhouden van hun loon. Dat is geen luxe, maar een economische noodzaak. Wanneer een alleenstaande werknemer in België ziet dat meer dan de helft van zijn arbeidskost naar belastingen en bijdragen gaat, wordt het steeds moeilijker om extra inspanningen te vragen.

De internationale vergelijking maakt dat probleem nog zichtbaarder. België staat niet gewoon hoog in de ranglijst, maar helemaal bovenaan. De landen achter België volgen allemaal op meerdere procenten afstand, onder de 50%. Duitsland volgt met 49,3 procent, Frankrijk met 47,2 procent en Oostenrijk met 47,1 procent. Dat verschil is niet marginaal, maar structureel. 

Bouchez: “We hebben werkende mensen zo hard belast”

Ook binnen de politiek groeit de frustratie over die situatie. Georges-Louis Bouchez, voorzitter van de MR, stelt dat steeds minder mensen nog bereid zijn om te gaan werken door de hoge belastingdruk.

“We belasten alcohol zodat mensen minder drinken en tabak zodat ze stoppen met roken. Dat werkt. Maar we hebben werkende mensen zo hard belast dat ze dachten: ‘Ik ga ook stoppen met werken.’ Het is niet eens een karikatuur. Het is de waarheid”, zegt hij daarover in HLN.

Met die uitspraak legt Bouchez de vinger op de wonde. Belastingen sturen gedrag. Wanneer arbeid zwaarder belast wordt dan in elk ander OESO-land, is het logisch dat dit gevolgen heeft heeft voor motivatie en ondernemerschap. Vooral alleenstaanden voelen dat bijzonder hard, omdat zij minder kunnen terugvallen op fiscale compensaties.

Tijd voor echte hervormingen

De cijfers van de OESO zijn geen theoretische oefening, maar een duidelijke waarschuwing. België belast arbeid zwaarder dan elk ander ontwikkeld land, en dat ondermijnt zowel de koopkracht van werknemers als de concurrentiekracht van bedrijven. Zeker in een context van arbeidskrapte en economische onzekerheid is dat een probleem dat niet langer vooruitgeschoven kan worden.

Als de regering-De Wever haar belofte wil waarmaken dat werken opnieuw moet lonen, dan moet de belastingdruk op arbeid effectief omlaag. Niet via tijdelijke maatregelen of kleine correcties, maar via structurele hervormingen die ervoor zorgen dat mensen netto meer overhouden van hun werk. Zolang België wereldkampioen blijft in het belasten van alleenstaanden, blijft die belofte vooral een slogan.