Op deze groenten en fruit zitten meeste pesticiden: "In sommige gevallen ook erin"

Elk jaar brengt de EWG (Environmental Working Group), een grote actiegroep uit de Verenigde Staten, de 'Dirty Dozen'-lijst naar buiten. "Dat is de top twaalf van groenten en fruit waar de meeste pesticiden op zitten. Mochten we zo'n lijst in Europa maken, dan zou die er helemaal hetzelfde uitzien", zei Debecker.

"Op nummer vijf staan perziken, op nummer vier druiven, op nummer drie boerenkool, op nummer twee spinazie en op nummer één aardbeien."

Gemiddeld vijf verschillende soorten pesticiden op je aardbei

Pesticiden mogen door landbouwers gebruikt worden om plagen en ziekten op hun gewassen te bestrijden. Welke pesticiden zitten er op aardbeien? 

"Vooral veel schimmelbestrijders, want aardbeien zijn heel gevoelig voor schimmels. Maar er worden ook insecticiden gebruikt. En volgens de laatste testen in België zitten er gemiddeld vijf verschillende soorten pesticiden op je aardbei. Maar soms kan je er ook wel vinden met veertien verschillende soorten chemische pesticiden. Tenzij je bio eet, dan mogen die daar niet op zitten."

Zitten de pesticiden enkel op de aardbei, of ook erin?

"Dat is dus typisch bij de aardbei: er zitten ook pesticiden in. Aardbeien hebben namelijk een heel dun huidje en zijn heel poreus. Ze kunnen dus heel makkelijk pesticiden en andere stoffen opnemen. Maar die plantjes worden ook al bespoten voor er een vruchtje groeit, dus die stoffen zullen in dat vruchtje zitten."

Betekent dit dat we beter geen aardbeien meer eten?

"Vooral niet panikeren, zeggen heel veel wetenschappers. En er is de Europese wetgeving: een boer mag bijvoorbeeld niet zomaar sproeien wat hij wil. Er zijn heel strenge regels over welke producten gebruikt mogen worden. En Europa heeft normen bepaald waarbinnen dat gebruik moet zitten. Dus die pesticidenwaarden worden streng gecontroleerd en dus hoeven we daar niet bang voor te zijn, zeggen heel veel wetenschappers."

In België gebeuren er ook heel veel controles. "In 97% van de aardbeienbakjes zit het goed qua normen."

Barbara De Koninck, professor Biowetenschappen aan de KU Leuven, zei dit: "Je zal toch al een paar kilo aardbeien moeten eten om die hoeveelheid te gaan overschrijden. Maar zelfs bij die overschrijding zitten we nog altijd bij een niveau van toxiciteit dat heel, heel laag is. En bovendien is het een seizoensproduct; je eet niet constant aardbeien gedurende het volledige jaar."

Cocktaileffect

Wat als je al die verschillende soorten pesticiden samen binnenkrijgt? De Coninck: "Op dit moment zijn er nog geen aanwijzigen dat dit een verhoogd effect heeft. We hebben natuurlijk altijd voortschrijdend inzicht. Van het moment dat ze bij bepaalde gewasbeschermingsmiddelen toch interacties zouden kunnen zien, dan gaat er wel ingegrepen worden."

Heel wat actiegroepen, zoals bijvoorbeeld Velt vzw, stellen dit "cocktaileffect" serieus in vraag en raden aardbeien af voor baby's en zwangere vrouwen.

Kan je pesticiden van een aardbei of uit een aardbei krijgen?

Debecker: "Pesticiden zitten vaak vast op je aardbei. De boer wil natuurlijk niet dat alles er na één regenbui afglijdt, dus in gewasbeschermingsmiddelen zitten ook producten om die pesticiden goed te laten kleven aan de blaadjes of de vrucht."

Professor De Koninck: "Ik raad altijd aan om je vruchten te wassen, maar dat is dan eerder om bijvoorbeeld het stof weg te halen. De pesticiden kan je deels eraf krijgen. Maar het wassen zelf gaat niet de hoeveelheid aan pesticiden volledig weghalen."

"De pesticiden zitten ook in je vrucht, net zoals bij druiven, bessen en frambozen."

Kan je pesticiden verwijderen door fruit te wassen met azijn?

Helpt wassen met azijn? Debecker: "Eigenlijk heeft dat weinig effect. En eet maar eens een vrucht die gewassen is in azijn. Bij appels, die een harde buitenkant hebben, werkt wassen in baking soda wel. Al krijg je er niet alles mee weg."

Clean Fifteen: groenten en fruit met minste pesticiden op

Er bestaat ook nog een andere lijst: de Clean Fifteen, een top vijftien van groenten en fruit waar het minste sporen van pesticiden op zitten. "Het gaat onder meer om wortelen, champignons, uien en andere knollen. En alles wat een dikke schil heeft: bananen, mango's, erwten, watermeloen. De allerbeste zijn maïs, avocado en ananas."