Deze vorm van oplichting maakt steeds meer slachtoffers in België

Criminelen kiezen steeds vaker voor online oplichting

Sinds de coronaperiode is de manier waarop criminelen te werk gaan sterk veranderd. Fysieke inbraken zijn afgenomen, terwijl digitale misdaad juist een enorme opmars kent. Voor criminelen is online fraude vaak eenvoudiger, sneller en minder risicovol dan een klassieke inbraak. Phishing is daarbij uitgegroeid tot een van de populairste technieken.

Veel mensen denken nog altijd dat phishing uitsluitend via e-mail gebeurt, maar dat is al lang niet meer het geval. Cybercriminelen proberen slachtoffers vandaag ook te misleiden via sms-berichten, WhatsApp, telefoongesprekken of zelfs valse QR-codes. Die verschillende vormen staan bekend als smishing, vishing en quishing, maar het doel blijft telkens hetzelfde: slachtoffers overtuigen om persoonlijke gegevens, bankcodes of geld af te staan.

Slachtoffers verliezen vaak veel geld

De verschillende vormen van phishing hebben de voorbije jaren al heel wat slachtoffers gemaakt. Mensen verloren soms honderden, maar ook duizenden euro's nadat ze in de val waren gelokt. Hoewel speurders er soms in slagen om daders op te sporen en op te pakken, kregen slachtoffers hun financiële schade in veel gevallen niet terugbetaald.

Dat leidde tot een groeiende politieke aandacht voor het probleem. De overheid wil slachtoffers beter beschermen en sneller kunnen ingrijpen wanneer er sprake is van digitale fraude.

Banken moeten slachtoffers sneller helpen

Een van de belangrijkste veranderingen is dat banken voortaan verplicht zijn om slachtoffers van phishing eerst te vergoeden. Pas daarna kan worden onderzocht of de klant al dan niet voldoende voorzichtig is geweest. Op die manier moeten slachtoffers niet langer meteen opdraaien voor de financiële gevolgen van de oplichting.

Daarnaast lanceerde minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen Rob Beenders recent ook FraudStop. Dat is een nieuw meldpunt dat bereikbaar is via hetzelfde telefoonnummer als Card Stop: 078/170.170.

Wie vermoedt dat hij of zij slachtoffer is geworden van phishing en al geld heeft overgeschreven naar oplichters, kan onmiddellijk dat nummer bellen. De oproeper wordt vervolgens rechtstreeks doorgeschakeld naar de fraudedienst van de eigen bank. Door zo snel mogelijk te reageren, kan in sommige gevallen verdere schade nog worden voorkomen.

Waakzaamheid blijft de beste bescherming

Ondanks de nieuwe maatregelen blijft voorzichtigheid de belangrijkste verdediging tegen phishing. Cybercriminelen blijven hun technieken voortdurend aanpassen en hun berichten ogen steeds geloofwaardiger. Wie onverwacht een bericht ontvangt met de vraag om persoonlijke gegevens in te vullen, een betaling uit te voeren of een QR-code te scannen, doet er goed aan eerst de afzender zorgvuldig te controleren. En wie twijfelt, neemt best rechtstreeks contact op met de bank of de betrokken organisatie. Eén moment van waakzaamheid kan voorkomen dat oplichters vrij spel krijgen.