Bijna totale maansverduistering op komst: zo laat moet je op 28 augustus kijken
Wie eind van deze maand bereid is om vroeg uit bed te komen, krijgt een bijzonder schouwspel aan de hemel te zien. In de vroege ochtend van vrijdag 28 augustus 2026 trekt de maan voor een groot deel door de schaduw van de aarde. Vanuit België is het verschijnsel zichtbaar, al moet je daarvoor wel op het juiste moment naar buiten kijken. Het spektakel wordt extra opvallend omdat een bijzonder groot deel van de maan donker wordt. Bovendien speelt het zich af vlak voordat de maan onder de horizon verdwijnt.
Wat gebeurt er op 28 augustus?
Op 28 augustus vindt een gedeeltelijke maansverduistering plaats. Dat gebeurt wanneer de aarde tussen de zon en de maan terechtkomt. De aarde houdt daardoor een deel van het zonlicht tegen dat normaal rechtstreeks op de maan valt.
Het gaat deze keer niet om een totale maansverduistering. Toch komt het daar visueel behoorlijk dicht bij. Op het hoogtepunt bevindt maar liefst 96,2 procent van het zichtbare maanoppervlak zich in de kernschaduw van de aarde. De magnitude bedraagt 0,930. Daardoor zal slechts een klein gedeelte van de maan buiten de donkere schaduw blijven.
De verduistering is onder meer zichtbaar vanuit delen van Europa, Afrika, Noord- en Zuid-Amerika. Niet overal kunnen alle fases worden bekeken, omdat de maan op sommige plaatsen tijdens het verschijnsel ondergaat.
Dit zijn de belangrijkste tijdstippen in België
Je wekker zal behoorlijk vroeg moeten staan. In Brussel begint de eerste, subtiele fase omstreeks 03.23 uur. Op dat moment komt de maan in de bijschaduw van de aarde terecht. Dat verschil kan aanvankelijk moeilijk met het blote oog te zien zijn.
Vanaf 04.33 uur wordt het veel interessanter. Dan begint de echte gedeeltelijke verduistering en schuift de donkere kernschaduw van de aarde over de maan. Naarmate de ochtend vordert, wordt een steeds groter gedeelte bedekt.
Het hoogtepunt wordt rond 06.12 uur bereikt. Dan staat de maan vanuit Brussel nog slechts ongeveer 5,7 graden boven de horizon. Rond 06.58 uur gaat ze onder, waardoor het verdere verloop vanuit Brussel niet meer te zien is. De precieze minuut van de maansondergang verschilt licht naargelang je locatie in het land.
Zoek een plek met vrij uitzicht naar het westen
De locatie waar je gaat kijken is deze keer belangrijker dan bij een maan die hoog aan de hemel staat. Tijdens het hoogtepunt bevindt de maan zich namelijk erg laag. In Brussel moet je rond 06.12 uur richting west-zuidwest kijken.
Een rij huizen, bomen of andere hoge obstakels kan het zicht daardoor snel verpesten. Een open veld, hoger gelegen plek of een locatie met een onbelemmerde westelijke horizon geeft je de beste kans. Je hoeft overigens niet pas om 06.12 uur te gaan kijken. Vanaf 04.33 uur is al duidelijk te zien hoe de schaduw over de maan trekt.
Het voordeel is dat je voor een maansverduistering geen speciale beschermingsbril nodig hebt. Anders dan bij een zonsverduistering kan je gewoon met het blote oog kijken. Een verrekijker of telescoop kan het beeld uiteraard indrukwekkender maken.
Wordt de maan ook rood?
Dat kan gedeeltelijk gebeuren. Tijdens een maansverduistering wordt zonlicht dat door de atmosfeer van de aarde reist afgebogen en gefilterd. Vooral roodachtige en oranje tinten kunnen de maan bereiken. Daardoor kan het verduisterde gedeelte een koperachtige tot roodbruine kleur krijgen.
Bij een totale maansverduistering is dat effect meestal het spectaculairst. Op 28 augustus gaat het om een gedeeltelijke verduistering, maar omdat bijna het volledige maanoppervlak in de kernschaduw terechtkomt, kan het resultaat toch behoorlijk indrukwekkend zijn.
Het weer wordt uiteindelijk doorslaggevend
Alle astronomische omstandigheden kunnen perfect zitten, maar wolken kunnen het hele spektakel alsnog verpesten. Vooral omdat de maan laag boven de horizon staat, kunnen lage bewolking en nevel een spelbreker worden.
Een betrouwbare weersverwachting voor het exacte moment is pas dichter bij 28 augustus mogelijk. Kijk daarom de avond voordien nog eens naar de weersverwachtingen voor je eigen regio. Soms kan enkele tientallen kilometers verplaatsen al een groot verschil maken.