Interview. Het valt velen op: waarom blijft het typische warmteonweer uit? Weerexpert legt uit

Belgische klimaat verandert, ook wat hitte betreft

Volgens Vanhamel is er weinig twijfel over de grote evolutie. Het Belgische klimaat wordt warmer en dat vertaalt zich ook in de frequentie van hittegolven. “Het is natuurlijk een feit dat het klimaat verandert, ook in België. De hete zomers die we nu hebben, waren vroeger bijna onmogelijk of hoogst uitzonderlijk”, legt de meteoroloog uit.

Dat betekent niet dat elke zomer voortaan extreem warm zal zijn. Het weer blijft van jaar tot jaar sterk variëren. Maar de kans op langdurige warme periodes is wel duidelijk toegenomen.

Van één hittegolf om de paar jaar naar gemiddeld één per jaar

Het verschil met vroeger wordt volgens Vanhamel ook duidelijk wanneer we naar de hittegolven kijken. “Vroeger hadden we misschien gemiddeld één hittegolf om de drie of vier jaar. Nu hebben we ongeveer één hittegolf gemiddeld per jaar.”

Deze zomer springt daar nog eens bovenuit. België heeft inmiddels al drie officiële hittegolven gekend, terwijl twee andere warme periodes maar net niet aan de voorwaarden voor een hittegolf voldeden, aldus Vanhamel. De huidige zomer is daarmee een opvallend voorbeeld van hoe uitzonderlijke warmte zich kan manifesteren in het Belgische klimaat.

Waarom waren er zo weinig warmteonweders?

Wie in België woont, kent het typische patroon: enkele dagen hoge temperaturen worden vaak gevolgd door een stevige onweersbui. De lucht wordt warm en vochtig, waarna een warmteonweer een einde maakt aan de hitte.

Deze zomer gebeurde dat veel minder dan we gewend zijn. Volgens Vanhamel is daar een duidelijke meteorologische verklaring voor. “Dat wil zeggen dat er vaak een hogedrukgebied in onze nabijheid lag. Je ziet dat ook terug aan de gemiddelde luchtdruk.”

Die luchtdruk lag deze zomer opvallend hoog. “De luchtdruk deze zomer was gemiddeld 1018 hectopascal, wat bijna een record is van de laatste dertig jaar. Normaal is de luchtdruk 1015 of 1016.”

Hogedruk hield onweersbuien op afstand

Een hogedrukgebied zorgt doorgaans voor stabielere weersomstandigheden. Daardoor ontstaan er minder gemakkelijk de omstandigheden die nodig zijn voor stevige onweersbuien.

Onweer hangt volgens Vanhamel vaak samen met een zone van lage druk, ook wel een depressie genoemd. “Die hebben we de laatste maanden maar zeer weinig gekend in onze nabijheid.” Daardoor kon de warmte zich veel langer handhaven zonder dat ze telkens door zware onweersbuien werd verdreven. “Dat is dus de reden waarom de warmte eigenlijk niet werd afgestraft met onweer”, besluit Vanhamel.

Is dit uitzonderlijke zomerweer het nieuwe normaal?

De combinatie van meerdere hittegolven, weinig neerslag en opvallend veel zon maakt de zomer van 2026 bijzonder. Toch betekent dat niet dat België voortaan ieder jaar met dezelfde omstandigheden te maken krijgt.

Het klimaat verandert wel en daardoor neemt de kans op warme zomers en hittegolven toe. Het weer blijft echter onvoorspelbaar op lange termijn. Een uitzonderlijk warme zomer kan dus nog altijd gevolgd worden door een veel koelere en nattere zomer.

Wat deze zomer vooral duidelijk maakt, is dat het Belgische weer langzaam verandert. Hitte die vroeger uitzonderlijk was, komt steeds vaker voor. En deze zomer zorgde de hardnekkige invloed van hogedrukgebieden er bovendien voor dat de warmte veel minder vaak werd onderbroken door de typische Belgische warmteonweders.