“Dat is ook niet verboden”: vraagtekens bij ingreep op bikinifoto’s van chatbot van Elon Musk

Elon Musk
Afbeelding bron: Photonews

De recente golf aan gemanipuleerde bikinibeelden via Elon Musks chatbot Grok leidde tot wereldwijde verontwaardiging. De discussie over de grenzen van artificiële intelligentie laaide opnieuw op, samen met de vraag of de genomen maatregelen volstaan.

Functie van Grok leidt tot massaal misbruik

Sinds begin december konden gebruikers via Grok beelden laten aanpassen door simpelweg het account te taggen en een opdracht te geven. Die functie werd al snel op grote schaal misbruikt. Dagelijks verschenen tientallen gemanipuleerde foto’s waarin vrouwen zonder toestemming in bikini werden geplaatst. Rond Nieuwjaar liep dat aantal op tot duizenden per uur, waarna de beelden massaal circuleerden op X.

Escalatie naar extremere en schadelijke beelden

Hoewel volledige naaktheid niet werd toegestaan, werden de verzoeken steeds extremer. Gebruikers vroegen om doorzichtige of nauwelijks bestaande bikini’s, maar ook om blauwe plekken of bloed toe te voegen. Zelfs verzoeken om vrouwen vastgebonden te tonen werden uitgevoerd.

Daarnaast kwamen meldingen binnen over seksueel getinte beelden van minderjarigen. Zo sloegen de ouders van de 14?jarige actrice Nell Fisher alarm nadat een gebruiker een bikinifoto van haar liet genereren. Ook werden er opdrachten gegeven om schotwonden toe te voegen aan het gezicht van Renee Nicole Good, die recent om het leven kwam bij een schietincident door een ICE-agent.

Discussie over grenzen en verantwoordelijkheid

Wetenschapsfilosoof Maarten Boudry benadrukte dat het fenomeen moeilijk te stoppen is. “De eerste vraag die ik mij stel is: zouden de beelden ook verkeerd zijn mochten ze niet met artificiële intelligentie gemaakt zijn, maar op een ambachtelijke wijze? Vroeger werden er ook vaak pornografische tekeningen gemaakt. Of mensen bewerkten foto’s met Photoshop om ze vervolgens gretig te delen. Dat is ook niet verboden”, stelt hij bij Het Nieuwsblad.

Volgens hem ligt de grens bij illegale inhoud. “We moeten de grens wél trekken bij dingen die illegaal zijn”, klinkt het. “Kinderporno moet absoluut bestreden worden, óók wanneer de beelden niet echt zijn. En daar zou Musk ook zijn medewerking voor moeten verlenen. Al vrees ik dat het, net zoals bij andere vormen van kinderporno, dweilen met de kraan open is.”

Lees ook: Artificiële intelligentie in 2026: Expert noemt positieve en negatieve vooruitzichten

Reactie van Musk en eerste maatregelen

Aanvankelijk reageerde Musk luchtig op de trend. “Ik kon niet stoppen met lachen toen ik deze zag”, schreef hij bij een gemanipuleerde foto van een toaster in bikini. Later stelde hij dat “iedereen die Grok gebruikt om illegale inhoud te maken, dezelfde gevolgen zal ondervinden als wanneer ze illegale inhoud uploaden”. Sinds vrijdag kunnen enkel betalende X?gebruikers nog beelden genereren. Via de Grok?app of website blijft gratis gebruik wel mogelijk, zonder automatische publieke verspreiding.

Internationale druk en politieke reacties

Ondanks de beperkingen blijft het aantal slachtoffers toenemen. De Britse mediaregulator Ofcom nam daarom dringend contact op met Musk. Ook de Engelse premier Keir Starmer reageerde scherp. In een interview noemde die de situatie schandalig en walgelijk. “We gaan dit niet tolereren”, stelde hij. “X moet zijn zaken op orde krijgen en dit materiaal verwijderen. En we zullen hiertegen optreden, want het is gewoonweg onaanvaardbaar.”

De Britse technologieminister Liz Kendall dreigde zelfs met een blokkering van X indien het platform de wetgeving niet naleeft. Musk reageerde fel en beschuldigde de Britse overheid ervan fascistisch te zijn.